Trong tuần qua, Ủy ban Nhân dân (UBND) TP. Hồ Chí Minh đã ra quyết định thu hồi 180 dự án treo trên địa bàn mà chủ đầu tư không đủ năng lực thực hiện. Trước đó không lâu, Sở Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) phối hợp với các quận/huyện rà soát đã chỉ ra 180 dự án chậm triển khai thực hiện và đề xuất UBND TP. Hồ Chí Minh thu hồi chủ trương đối với 180 dự án này.
Thực trạng lãng phí đất đai sẽ được cải thiện
UBND TP. Hồ Chí Minh đã có công văn khẩn gửi các đơn vị về việc xử lý các dự án không thực hiện đúng kế hoạch sử dụng đất hằng năm. UBND TP. Hồ Chí Minh chấp thuận báo cáo, đề xuất của Sở TN-MT về 180 dự án, đồng thời công khai minh bạch trên các phương tiện thông tin báo chí. Công văn còn nêu rõ hướng xử lý 180 dự án trên, giao Sở TN-MT trình đề xuất để UBND TP. Hồ Chí Minh giải quyết các vấn đề phát sinh sau quá trình công khai, xử lý.
Đối với 80 dự án thuộc diện thu hồi đất đã được Hội đồng nhân dân thành phố thông qua với tổng diện tích 281,79ha, UBND yêu cầu phải rà soát chặt chẽ tính pháp lý, trình Hội đồng Nhân dân điều chỉnh hoặc hủy bỏ theo thẩm quyền. Đáng chú ý nhất trong các dự án treo sẽ bị xóa bỏ có thể kể đến dự án khu phức hợp Đầm Sen tại phường 3, quận 11, quy mô hơn 5.400m2 nằm trong quy hoạch công viên văn hóa Đầm Sen. Dù được phê duyệt từ năm 1983 nhưng đến nay, đã hơn ba thập niên trôi qua dự án vẫn chỉ nằm trên giấy, gây nhiều khó khăn cho hơn 400 hộ dân sở hữu nhà, đất nằm trong ranh quy hoạch; hay các dự án xây dựng bãi xe ngầm Trống Đồng ở công viên Tao Đàn với diện tích 0,54ha do Công ty Tập đoàn Đông Dương làm chủ đầu tư; khu đất Trần Hưng Đạo – Nguyễn Thái Học – Phạm Ngũ Lão sát công viên 23 tháng 9, quảng trường Quách Thị Trang, chợ Bến Thành… được thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư và triển khai hơn 10 năm qua nhưng đến nay vẫn bất động, gây lãng phí đất đai vô cùng lớn.
- Xem thêm: TP.HCM, hàng trăm dự án treo bị “trảm”
Trong danh sách các dự án bị hủy bỏ, nhiều dự án có quy mô lên đến hàng chục hécta, như dự án chỉnh trang đô thị rạch Ụ Cây (giai đoạn 2) ở quận 8 với diện tích hơn 10ha, do Công ty Địa ốc Sài Gòn làm chủ đầu tư; dự án khu biệt thự Sanctuary Cove gần 10ha ở phường Phú Hữu, quận 9 của Công ty Liên doanh Belwynn-Hưng Phú; dự án khu du lịch sinh thái kết hợp nghỉ dưỡng hơn 36ha tại phường Long Bình, quận 9 của Ban quản lý khu Công viên lịch sử – văn hóa dân tộc. Đặc biệt có cả những dự án chiếm hàng trăm hécta như dự án khu nhà ở gần 160ha do Công ty CP Sài Gòn Golf làm chủ đầu tư…
Công khai, minh bạch sẽ hạn chế quy hoạch treo
Hiện trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh có tới 1.300 dự án đang bị treo. Đây là những dự án được cấp phép từ lâu và quá hạn triển khai, nhưng chủ đầu tư vẫn chưa tiến hành xây dựng. Trong hơn năm năm qua, thành phố đã thu hồi 576 dự án do chủ đầu tư chậm triển khai, với tổng diện tích khoảng 5.900ha, trong số đó thành phố đã tổ chức bán đấu giá một số khu đất, thu về cho ngân sách hàng ngàn tỉ đồng. Cụ thể, đã có gần 130 dự án treo được xóa, với tổng diện tích gần 1.500ha.
Nguyên nhân dự án treo đã được chỉ ra từ lâu, đó là do chủ đầu tư không có năng lực thực hiện hoặc thiếu nguồn lực, thiếu vốn và kinh nghiệm triển khai. Nhiều doanh nghiệp được cấp phép thực hiện dự án nhưng không thực hiện, chỉ nhằm mục đích chào bán đất kiếm lời. Trong một cuộc họp mới đây của TP. Hồ Chí Minh về việc xử lý dự án treo, đích thân lãnh đạo thành phố cũng thừa nhận hiện có rất nhiều trường hợp khi giao dự án đã chuyển nhượng hết người này sang người khác để ăn chênh lệch giá và đã chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra một số dự án.
Nguyên nhân nữa dẫn đến tình trạng dự án treo do hàng trăm dự án phát triển nhà ở tại thành phố không được chấp thuận chủ trương đầu tư, bởi quy định giữa Luật Nhà ở và Luật Đất đai không đồng bộ. Việc cơ quan nhà nước chưa chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các trường hợp doanh nghiệp đã nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất (bao gồm đất ở, đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp, đất chuyên dùng) để thực hiện dự án bất động sản cũng đang là điểm nghẽn lớn khiến dự án bị treo.
Kẽ hở pháp luật để các doanh nghiệp được giao đất làm dự án lợi dụng kéo dài hàng chục năm mà không bị xử lý theo luật định, còn do trong các quyết định thu hồi và giao đất cho doanh nghiệp, chủ yếu là tạm giao và không có quy định về thời hạn thực hiện. Từ đó, nhiều doanh nghiệp xin dự án để xí phần, không triển khai hoặc triển khai ì ạch gây lãng phí quỹ đất, đồng thời gây bức xúc cho người dân có đất nằm trong vùng dự án.
Thu hồi các dự án chậm triển khai, dự án treo là việc làm cấp thiết lúc này. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi là những nguyên nhân gây ra thực trạng này phải được xóa bỏ từ gốc, tức ngay từ khi giao dự án cho doanh nghiệp thực hiện. Theo đó, công khai, minh bạch dự án đầu tư, cũng như chọn địa điểm, lập quy hoạch sử dụng đất khách quan, cụ thể… góp phần đem lại cơ hội và bảo đảm tính công bằng cho các nhà đầu tư, tổ chức chính trị xã hội, cá nhân có điều kiện trong việc tiếp cận, thực hiện dự án. Kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc triển khai, dự án nào có biểu hiện treo sẽ cho ngừng ngay.
