NB01 House: nhà bê tông có sân trong ở Ninh Bình

Một mảnh đất kẹp giữa quốc lộ và đường sắt Bắc – Nam, nơi tiếng ồn và bụi không bao giờ ngớt. TNT Architecture chọn cách quay ngôi nhà vào trong, để sự yên tĩnh trở thành thứ được xây nên chứ không phải thứ có sẵn.

Khoảng sân trong bê tông nhìn từ tầng trên. (Ảnh: Trieu Chien)

NB01 House nằm ở Hoa Lư, Ninh Bình, trên một khu đất từng bị chắp vá qua nhiều năm. Những lần cơi nới, cải tạo liên tiếp để lại một môi trường sống rời rạc, không còn đáp ứng nhịp sinh hoạt của gia đình. Rắc rối không dừng ở bên trong: mảnh đất áp sát một tuyến quốc lộ đông xe và nhìn thẳng ra đường sắt Bắc – Nam. Tiếng động cơ, bụi và những chuyển động thị giác dội vào suốt ngày.

Trước một khu đất như vậy, phản xạ thường thấy là mở nhà ra ánh sáng và mặt tiền. TNT Architecture làm ngược lại. Họ dựng một lớp vỏ bê tông gần như kín về phía ồn ào, rồi khoét những khoảng sân trong để ngôi nhà tự lấy sáng và gió từ chính giữa lòng nó. Quyết định ấy — hướng vào trong thay vì hướng ra ngoài — là trục xuyên suốt mọi không gian còn lại.

Mặt ngoài với lớp vỏ bê tông kín. (Ảnh: Trieu Chien)

Bê tông ở đây không chỉ là vật liệu thẩm mỹ. Nó là tấm chắn — chắn tiếng, chắn bụi, chắn ánh nhìn từ bên ngoài. Nhưng nếu chỉ có bê tông, ngôi nhà sẽ lạnh. Vì thế phần lõi sinh hoạt được bọc bằng gỗ, mang lại hơi ấm cho những căn phòng vốn nằm sâu và ít tiếp xúc với mặt phố. Sự tương phản giữa vỏ cứng bên ngoài và ruột mềm bên trong tạo nên cảm giác được che chở mà không bí bách.

Khu đất rộng khoảng 470m² được tổ chức lại thành từng vùng chức năng rõ ràng, phân tách bằng các khoảng sân và mảng xanh. Thay vì một khối đặc, ngôi nhà là chuỗi không gian đan xen giữa đặc và rỗng, giữa trong nhà và ngoài trời. Đi từ vùng này sang vùng khác, người ở luôn băng qua một khoảng sân — một nhịp nghỉ nhỏ, nơi ánh sáng rơi xuống và cây cối hiện diện.

Không gian mở giữa các khối nhà. (Ảnh: Trieu Chien)

Cách xử lý này nói lên một điều quen thuộc với nhà Việt: khi bối cảnh xung quanh không thể kiểm soát, kiến trúc sư kiến tạo một thế giới riêng bên trong. Những khoảng sân trong không phải chi tiết trang trí — chúng là phổi của ngôi nhà, nơi gió được kéo vào và không khí luân chuyển theo chiều đứng. Nhóm thực hiện gồm các KTS chủ trì Bùi Quang Tiến và Hoàng Phương Nam, với phần ánh sáng do Aura Lighting và cảnh quan do Zions đảm nhận.

Không gian tầng trên đón sáng. (Ảnh: Trieu Chien)

Điều đọng lại ở NB01 House không phải một hình khối để trầm trồ, mà là cảm giác khi sống bên trong: bước qua cánh cổng, tiếng quốc lộ lùi lại phía sau lớp bê tông, và thứ còn lại là ánh sáng, cây xanh và sự yên tĩnh. Với những mảnh đất khó của đô thị và ven quốc lộ ở Việt Nam, đó là một lời nhắc rằng sự tĩnh lặng đôi khi phải được thiết kế, chứ không tự đến.