Ai cũng muốn công việc của mình được suôn sẻ, cuộc sống được êm xuôi, hạnh phúc. Tuy nhiên, sống ở đời thật khó.
Bởi dù ý thức hay vô thức, dù muốn hay không, đôi khi ta vẫn không tránh khỏi những bước đi chùng chình, những âu lo, dằn vặt từ những điều không mong muốn.
Những điều không mong muốn ấy không hẳn là những thảm họa, là bệnh hiểm nghèo hay tai nạn thương tâm, mà đơn giản, thường gặp là những chuyện thị phi.
Chuyện thị phi là những chuyện đúng sai liên quan đến người này người khác mà người ta có thể thỏa sức bàn tán và không ai chịu trách nhiệm về những lời bàn tán đó.
Chuyện thị phi thường diễn ra khi người được nói đến vắng mặt. Nó hay được tô vẽ, thêm thắt, hư cấu, có khi là bịa đặt nhằm làm cho câu chuyện càng trở nên hấp dẫn, gây hứng thú cho cả người nói và người nghe.
Nội dung của những lời thị phi phần lớn là những chuyện riêng tư, cá nhân; những hạn chế, lỗi lầm… nói chung chủ yếu là những điều không hay, bất lợi đối với người được nói đến.
- Xem thêm: Nhiều chuyện
Có những lúc miên man trong dòng ý nghĩ, tôi tự đi tìm đáp án cho câu hỏi vì sao nhiều người thích được nói và được nghe chuyện thị phi đến thế.
Có phải vì trao đổi thông tin là nhu cầu không thể thiếu của con người? Hay mỗi khi được nói, được nghe về chuyện người khác, người ta sẽ cảm thấy rất vui?
Hay con người ta lúc nào cũng muốn mình quan trọng trong mắt người khác nên không thể nói lời tốt đẹp khi có người khác quan trọng hơn mình?… Bao nhiêu ý nghĩ ấy dường như vẫn chưa phải là đáp án đầy đủ, thỏa đáng.
Người thường hay nói điều thị phi cũng có nhiều loại. Có người thiếu khả năng kiểm soát, thiếu trách nhiệm đối với lời nói của mình dẫn đến lời nói chạy trước ý nghĩ, có thể buột miệng nói ra hay chêm vào những điều thị phi.
Có người thích buôn chuyện, thích mua vui bằng cuộc sống của người khác cốt để tỏ vẻ mình biết nhiều chuyện hay để thỏa mãn tính tò mò của bản thân cũng như người hóng chuyện.
Nhiều khi, chuyện thị phi lại đến từ lời nói của những người có cái nhìn tiêu cực đối với cuộc sống, những con người ấy chỉ biết chăm chăm nhìn vào cái xấu, cái hạn chế của người khác.
Lời thị phi còn là sản phẩm ngôn ngữ của những kẻ ích kỉ, độc ác, vì cái lợi của bản thân mà sẵn sàng dùng lời bới móc, bôi nhọ những người xung quanh, có liên quan.
Người ta thường bàn tán chuyện thị phi những khi rảnh rỗi, những khi tụ tập, nhất là những lúc hứng lên đến mức không ý thức được mình đang nói gì…
Dù nói lời thị phi trong hoàn cảnh nào thì đó cũng là điều không tốt. Lời nói thị phi dễ khiến người ta phải suy nghĩ, buồn bã, bất an, làm ảnh hưởng đến tâm lý, sức khỏe cũng như công việc.
Nhiều lần bị dè bỉu bởi những lời thị phi, con người ta có thể bắt đầu nghi ngờ, bi quan, thất vọng về khả năng của chính bản thân mình, dẫn đến không còn động lực để phấn đấu. Và đôi khi chỉ vì một lời nói thị phi, chúng ta có thể giết chết một con người.
Khi nghe những lời đồn thổi chuyện thị phi về người khác, thay vì nhiệt tình chêm xen cho câu chuyện thêm ly kì, hấp dẫn thì chúng ta nên im lặng, nở nụ cười thật tươi, nghĩ xem chuyện đó đúng hay sai đến đâu, có liên quan gì đến mình, và có tốt cho người khác hay không…
Nếu chỉ là những chuyện tầm phào, chẳng tốt đẹp gì thì chúng ta có thể nghe và quên nó đi hoặc nếu có đủ dũng khí thì bạn có thể góp ý chân thành với mọi người đừng nên nói những lời thị phi đối với người khác.
Còn khi chẳng may chúng ta bị người khác đặt điều nói chuyện thị phi thì trước hết hãy bình tĩnh suy xét mình có thật như vậy không, nếu đúng như thế thì hãy dũng cảm sửa đổi, nếu không thì hãy phớt lờ xem như chẳng có chuyện gì.
- Xem thêm: Sảy miệng
Oscar Wilde từng nói: “Vị thánh nào cũng có một quá khứ, và tội đồ nào cũng có một tương lai”.
Con người ta chẳng ai là hoàn thiện cả. Bởi vậy, chúng ta cần có cái nhìn độ lượng, tích cực để tạo động lực cho người khác vươn lên cũng như bản thân mình cũng thấy cuộc sống này thật tươi đẹp.
Đừng vì một chậu nước bẩn mà đổ cả đứa bé, đừng vì một điểm hạn chế của người khác mà đánh giá người ấy chẳng có gì tốt đẹp, đừng lấy người khác ra làm trò mua vui trong cuộc sống,…
Và tôi rất tâm đắc với lời dạy của người xưa: Những điều mình không muốn đối với bản thân thì cũng đừng làm đối với người khác (Kỷ sở bất dục, vật thi ư nhân – Luận ngữ).
Theo quan niệm Phật giáo, khẩu nghiệp là một trong những nghiệp nặng nề nhất mà một người có thể tạo ra.
Ông cha ta cũng đã từng đúc kết: “Lời nói đọi máu” và răn dạy: “Lời nói chẳng mất tiền mua/ Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
Thiết nghĩ trong cuộc đời vô thường, ngắn ngủi này, chúng ta hãy sống sao cho đẹp, cho ý nghĩa, mà đơn giản, trước hết là biết dùng những lời nói thiện.
