Có những căn nhà không kể chuyện bằng lời mà bằng cách người ta đi qua nó — một bậc thang rộng bất thường, một đường cong gỗ dẫn mắt lên cao, một khoảng thông tầng mở dần khi ta bước lên. Ở khu phố cổ Mendong của Nam Kinh, studio DHaus vừa hoàn thành một nội thất nhà phố như thế, và nó gợi nhiều điều cho cách người Việt cải tạo nhà phố cũ mà vẫn giữ được hồn.
Nanjing Townhouse nằm trong một khu phát triển 50 căn nhà phố ở khu vực cổ của Nam Kinh. DHaus — studio được một nhà phát triển Trung Quốc mời hợp tác cùng đội ngũ địa phương — đảm nhiệm quy hoạch tổng thể và các mặt đứng, rồi được giao thiết kế nội thất cho một trong những căn đã hoàn thiện. Đây không phải một bản vẽ nội thất thông thường, mà là một thử nghiệm về cách kiến trúc, đồ đạc và trải nghiệm không gian gắn vào nhau.
Hướng đi ấy bắt nguồn từ Paris. Một khách hàng mua một chiếc bàn của DHaus tại khu Le Marais, rồi giao cho studio thiết kế một penthouse gần Trung tâm Pompidou. Từ dự án đó, DHaus hình thành một cách nghĩ: đồ nội thất không phải thứ kê vào sau cùng, mà là điểm khởi đầu để tổ chức cả không gian. Nam Kinh là nơi ý tưởng ấy được đẩy xa hơn.
Nguồn cảm hứng thứ hai đến từ Carlo Scarpa — kiến trúc sư người Ý mà DHaus nghiên cứu qua các công trình ở Venice. Ba nguyên tắc được rút ra: nghề thủ công như một ngôn ngữ kiến trúc; sự đối thoại giữa cái cũ và cái đương đại; và cách dàn dựng chuyển động qua những chuỗi không gian, ánh sáng và tầm nhìn được kiểm soát kỹ. Ba nguyên tắc đó trở thành xương sống của căn nhà.
DHaus khởi đầu bằng ba ý niệm không gian — một thư viện, một phòng trưng bày, và một diễn giải điêu khắc lấy từ căn hộ Paris — rồi hợp nhất chúng. Kết quả là một khối atrium thông ba tầng chạy dọc theo phương đứng, mở dần ra khi vươn lên cao. Sự ấm áp của vật liệu, gắn với ý niệm thư viện, hòa vào những hình khối cong khai thác từ cách tiếp cận phòng trưng bày.
Trung tâm của tất cả là một cầu thang điêu khắc. Bậc đầu tiên được cố ý phóng to như một cử chỉ không gian — một cách chào, một ngưỡng cửa — gợi lại cách Scarpa xử lý các bậc và ngưỡng. Đi cùng vật liệu thủ công, những khối cong và lộ trình di chuyển được sắp đặt tỉ mỉ, căn nhà biến chuyển động thành nội dung chính của trải nghiệm ở.
Với người làm nhà ở Việt Nam, câu chuyện này chạm đến một câu hỏi quen: làm sao cải tạo một căn nhà phố cũ mà không xóa mất hồn của nó. Câu trả lời của DHaus không nằm ở việc phục dựng nguyên trạng hay đập đi làm mới, mà ở sự đối thoại — để cái mới thành thật là cái mới, nhưng trò chuyện được với cái cũ qua vật liệu và tay nghề. Một cân bằng giữa đặc và rỗng, giữa khối và khoảng trống, thường quan trọng hơn số phòng ta nhồi vào.
Điều khiến Nanjing Townhouse đáng xem không phải vì nó xa lạ, mà vì nó gần. Nhà phố châu Á — dài, sâu, xếp lớp theo chiều đứng — vốn là bài toán ta chia sẻ. Và cách DHaus giải nó, bằng gỗ, đường cong và một khoảng thông tầng biết dẫn ánh sáng, cho thấy thủ công không phải thứ hoài cổ, mà là một ngôn ngữ đương đại để căn nhà có chiều sâu.
Thông tin dự án
Dự án: Nội thất nhà phố Nanjing (Nanjing Townhouse)
Địa điểm: Khu phố cổ Mendong, Nam Kinh, Trung Quốc
Thiết kế nội thất: DHaus
Quy mô: Một căn trong khu phát triển 50 nhà phố
Cảm hứng thiết kế: Ngôn ngữ kiến trúc Carlo Scarpa
Ảnh: DHaus
• Đọc thêm: Giếng trời — giải pháp kiến trúc cần thiết cho nhà phố Việt
