Tôi thấy hiện nay một số nhà trồng cây, làm vườn trên mái, nhưng không biết làm như vậy sẽ có những thuận lợi và khó khăn gì. Nhà tôi đang sửa lại, cũng muốn bố trí mảng xanh trên sân vườn sân thượng, nhờ quý báo tư vấn một số vấn đề cơ bản cần lưu ý khi làm hạng mục này. Tôi xin cảm ơn.
Phạm Trúc Thanh, quận Phú Nhuận, TP.HCM
Trong đô thị chật hẹp, nhất là các khu dân cư cũ luôn thiếu mảng xanh nên xu hướng làm vườn trên mái ngày càng phổ biến. Hiện nay, nhiều công ty, nghệ nhân thiết kế đã có những tìm tòi, sáng tạo, giúp vườn trên mái không chỉ xanh đẹp mà còn trở thành giải pháp chống thấm – chống nóng hiệu quả cho các tầng dưới. Về cấu tạo, vườn sân thượng nên làm theo kiểu vườn “treo” – tức là các phần để chậu, đất trồng cây hoặc hồ nước không đặt trực tiếp lên sàn sân thượng mà được làm cách khoảng nhằm chống thấm và xử lý kỹ thuật thuận tiện hơn. Nhìn từ ngoài vào thì những loại vườn này trông như bồn hoa cỡ lớn nhưng bên trong kết cấu là các tấm đan bê tông được kê trên gối gạch (một dạng sàn hai lớp, trải tấm chống thấm hoặc phủ lớp chống thấm bên dưới, có ống thoát nước đi chìm). Nhờ tính chất của các lớp cách nhiệt, chống thấm… mà hiệu quả sử dụng và bảo vệ của mái nhà tăng cao hơn là để mái trơ trọi với mưa nắng.
Chắc chắn về bản chất vườn trên cao không thể như vườn dưới đất, nên cần tuyển chọn những loại cây phù hợp, chịu nắng gió và ít rụng lá. Tránh trồng cây quá rậm hoặc pha tạp nhiều thứ cây. Cũng cần bố trí khoảng tập thể dục hoặc lối đi lại, chỗ ngồi nghỉ như một chòi lợp ngói, một bộ bàn ghế cắm dù sẽ giúp thưởng thức trọn vẹn không gian xanh này. Các vật liệu sử dụng trên vườn mái có thể là gạch gốm, đá, sỏi… với sự tư vấn trực tiếp của nhà chuyên môn. Ngay cả trồng rau đơn thuần cũng vậy, từ đó nên có sự tham khảo của các nhà chuyên môn, cơ sở cung cấp kỹ thuật chuyên dụng để xem nhà mình có đáp ứng được không.
Các chậu cây nên chọn lọc kỹ về chủng loại và có sự đồng bộ để tạo nên một vườn có thể sử dụng và bảo trì không tốn kém. Do đó, cây trồng trên mái đôi khi chỉ là những loại khá đơn giản như cau, dừa cảnh, hoa mười giờ, lan chi, tùng bách tán, cúc tần, mật cật… nhưng nếu được đặt trong chậu phù hợp, khéo léo thì sẽ có sự đồng bộ và tính thẩm mỹ. Một số loại cây nhỏ và bình thường nhưng khi được phối kết khéo léo sẽ đem lại hiệu quả cao.
Mặt khác, ngay cả khi chọn được cây cối và thiết kế đẹp mắt thì không phải nhà nào cũng duy trì được khoảng vườn trên mái. Bởi thực tế mỗi người mỗi ý, công việc, thời gian chăm sóc vườn ít sẽ khiến cây cối xơ xác, đọng nước, thấm dột có thể xảy ra. Do đó, cần tính tới hoàn cảnh cụ thể từng gia đình, thời gian dành cho vườn, cơ cấu sinh hoạt có thường xuyên sử dụng vườn hay chỉ là trồng cho… vui.
D 11, đường 5A, khu dân cư Him Lam, P. Tân Hưng, Q.7, TP.HCM.
