Từ ngôi làng địa phương Ambiko, chuyến trekking khám phá vườn quốc gia Simien của chúng tôi bắt đầu khi trời chưa sáng.
Vườn quốc gia Simien – thuộc vùng Amhara của Ethiopia – ôm trọn dãy núi Semien có đỉnh Ras Dashen cao nhất Ethiopia và cao thứ tư châu Phi.
Chương trình trekking khu vực hoang dã này được cả đoàn chuẩn bị rất cẩn thận theo quy định của chính quyền.
Vừa đặt chân đến thị trấn Deberk chiều hôm trước, ngay lập tức chúng tôi đến trụ sở rừng quốc gia để hoàn thành các thủ tục: thanh toán phí vào rừng, chọn lựa dịch vụ đưa và đón vào các cung đường mòn, thuê thiết bị, hướng dẫn và thuê cả trinh sát có trang bị súng để phòng thú dữ.
Rời khỏi Ambiko, cả đoàn đi nhanh trong cái lạnh sớm mai để kịp đến rừng cây lobelia khổng lồ lúc mặt trời mọc.
Khi những tia nắng đầu tiên bắt đầu rải xuống, khung cảnh tuyệt vời của cao nguyên châu Phi cũng bắt đầu mở ra với đồng cỏ bao la và những loài cây, loài hoa chúng tôi chưa từng thấy bao giờ.
Miền cao xanh ngát giữa châu Phi
Gần như toàn bộ vùng cao nguyên Simien ở độ cao trên 3.600m so với mực nước biển được bao phủ bởi cỏ mềm, xanh tốt. Sau bao năm tồn tại, cỏ đã hình thành những thảm dày, mượt diện tích cả trăm km2. Các vách đá dốc và khí hậu mát mẻ là sinh quyển của vùng núi rộng lớn bậc nhất châu Phi.
Men theo những con đường dài và hẹp lòng vòng quanh các dãy núi, phần hấp dẫn nhất của Simien đối với nhiều du khách từ từ mở ra: Đó chính là cảnh quan ngoạn mục ở các hẻm núi tĩnh lặng.
Mùa này, những dòng thác nước còn đổ khá mạnh, làm nên màn hơi nước như sương mù và thấp thoáng ánh cầu vồng, tô điểm cho các vách đá cao sừng sững.
- Xem thêm: Kỳ bí, hoang sơ như Loango
Vườn quốc gia Simien được phân cách bởi các thung lũng sông rộng và sâu ở phía bắc, phía đông và phía nam, tạo thành những hẻm núi gồ ghề thẳng đứng so với vùng đất thấp bên dưới.
Một số đỉnh núi cao hơn 4.000m. Bức tường đá trải dài khoảng 35km ở phía bắc Simien được tạo bởi những vách đá sắc nhọn dựng đứng cao tới 1.500m.
Những cơn địa chấn kết hợp sự xói mòn trong nhiều thiên niên kỷ nối tiếp nhau đã tạo nên cảnh quan ngoạn mục của dãy Semien với nhiều hẻm núi và vách đá thăm thẳm.
Cùng với sự phong hóa, cảnh quan vùng núi Semien còn được tạo bởi sự đa dạng sinh học. Ở độ cao 3.000 – 3.800m, nhiều loại cây bụi rất đẹp vẫn tồn tại và phát triển.
Các bãi hoang trong những khe núi là môi trường sống thuận lợi của nhiều loại thực vật như cây anh thảo vàng hay cây lobelia khổng lồ có hoa khổng lồ màu xanh, được tìm thấy ở lớp trên cùng của cao nguyên Simien. Các lớp rêu grimmiaceae dày tạo thành chiếc áo choàng duyên dáng và vĩnh cửu cho những vách núi đá.
Simien có nhiều cung đường dễ đi nhờ sự xói mòn bắt đầu ở các sườn dốc thoai thoải trong thung lũng, sau đó mở rộng lên phía trên các tầng núi cao hơn.
Trên các cung đường này, chúng tôi nhìn bao quát được những nếp gấp của cao nguyên, các vách núi dựng đứng và lởm chởm cùng khung cảnh vùng nông thôn mênh mông dưới các thung lũng.
Giữa không gian lồng lộng đất – trời, từ đỉnh núi Semien nhìn xuống có cảm giác như đang được thưởng ngoạn vẻ đẹp Trái đất của chúng ta từ một hành tinh khác.
Tại Gidir Got và lmet Gogo – hai vị trí được coi là trung tâm của Semien, cũng mở ra khung cảnh tráng lệ với những vách đá dựng đứng, cao hơn các hoang mạc trên núi, nhờ đó đã che chắn và giữ lại độ ẩm cho đồng cỏ cùng với các loài thảo mộc mọc thành bụi rải rác và những loại dây leo thu hút thị giác.
Còn tồn tại những động vật bên bờ tuyệt chủng
Bên cạnh thảm thực vật độc đáo, Simien còn là mái nhà chung của một số loài sinh vật bị đe dọa trên toàn cầu.
Có ba loài đặc hữu mà du khách luôn mong được nhìn thấy: dê rừng Walia, khỉ đầu chó và những con sói Ethiopia đang có nguy cơ tuyệt chủng. Sự sinh tồn của khỉ đầu chó và sói Ethiopia phụ thuộc vào đồng cỏ afroalpine và cây thạch nam.
Nhưng hấp dẫn du khách nhất là khỉ đầu chó vì có thể quan sát chúng cả ngày trên các vách núi. Dù bị coi là có nguy cơ tuyệt chủng, nhưng dê Walia còn khá nhiều tại Semien.
Vùng núi non với khí hậu mát mẻ thích hợp để cây erica (sống ở độ cao 3.600 – 4.000m) sinh sôi, tạo điều kiện thích hợp cho sự sống còn của dê rừng Walia.
- Xem thêm: Sống đời hoang dã ở Masai Mara
Ngoài ra, còn nhiều loài động vật khác được tìm thấy trong vườn quốc gia như báo, mèo rừng Bắc Phi, mèo hoang, linh cẩu đốm, linh dương Klipspringer, khỉ đầu chó Anubis, khỉ đầu chó Hamadryas và chó rừng lông vàng.
Ở phía tây cao nguyên Simien đã hình thành một phần của vùng chim đặc hữu lớn với khoảng 400 loài chim, nổi bật là kền kền Lammergeyer, đại bàng Verreaux, chim cắt, chim ưng Lanner và chim ó… Kền kền râu Lammergeyer được đánh giá là loài chim quan trọng và quý hiếm của Ethiopia với sải cánh 3m.
Những ấn tượng đặc biệt nơi khách tham quan không chỉ là phong cảnh (và độ cao) mà là sự phấn khích, thích thú được ngồi giữa một nhóm khỉ đầu chó Gelada, hoặc được xem cuộc đấu giữa các chú dê rừng Walia để giành những gờ đá tuyệt vời và các con đại bàng thét gào giữa không trung.
Cứ mải miết ngắm những dãy núi chạy đua trên đường đến chân trời, rồi lại thấy đường chân trời trải dài vô tận… Nếu du khách là người hoài cổ, Simien thật hấp dẫn với những chuyến viếng thăm các di tích lịch sử.
Simien còn là một quần thể các di tích lịch sử – văn hóa vì chung quanh là những trung tâm văn hóa cổ như Aksum (tỉnh Tigray – cực bắc Ethiopia) với hơn 100 khối bia đá cổ; khu vực Lalibela (thuộc Amhara) – nơi có những nhà thờ đá được tạc nguyên khối, hoặc quần thể lâu đài Fasil Ghebbi tại tỉnh Gonder…
Với những nét đặc sắc về nhiều mặt, vườn quốc gia Simien đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1978.
