Một cuộc triển lãm mỹ thuật độc đáo được tổ chức nhằm vinh danh họa sĩ người Áo Gustav Klimt đã được tổ chức vào tháng 4-2018 và sẽ kéo dài suốt năm nay tại Họa thất Ánh sáng (Atelier des Lumières) ở thủ đô nước Pháp.
Trung tâm nghệ thuật digital (kỹ thuật số) này được trang bị một hệ thống âm thanh – ánh sáng tuyệt hảo nhằm tạo nên một khung cảnh kỳ ảo, đưa người xem vào thế giới hội họa của Klimt theo một cách khác thường, loại hình triển lãm này lần đầu tiên được thực hiện tại Paris. Cho dù là người hoặc rất hâm mộ hoặc không thích tranh Klimt đi nữa, bất kỳ ai khi bước vào thế giới của Klimt đều cảm thấy đầu óc phiêu diêu, quay cuồng giữa thực và mộng ảo.
Ông Michael Couzigou – Giám đốc Atelier des Lumières giải thích một cách khá đơn giản về công việc của trung tâm: mỗi máy chiếu video trong tổng số 140 máy chiếu tại đây sẽ giới thiệu một phần, một mảng nào đó trong sự nghiệp sáng tác của nhà danh họa thành Vienna, và để ráp nối các phần lại với nhau trong toàn bộ không gian của trung tâm theo một chuẩn mực đã được tính toán chi tiết, những người tổ chức triển lãm phải mất hơn một năm mới hoàn thành.
Tiền thân của dự án nghệ thuật hoành tráng này đã được một tổ chức nghệ thuật tư nhân có tên là Culturespaces tiến hành từ năm 2012 tại một khu hầm mỏ cũ ở Les Baux-de-Provence, miền Nam nước Pháp (DNSGCT đã có bài giới thiệu). Các triển lãm đầu tiên tại khu hầm mỏ đó, được biết dưới tên gọi Carrières des Lumières, đã trình chiếu tác phẩm của họa sĩ Pháp gốc Nga Marc Chagall và họa sĩ Hà Lan Hieronymus Bosch (1450-1516), thu hút đông đảo người xem: mỗi năm có khoảng 600.000 người đã đến với các chương trình triển lãm Carrières des Lumières, và đó là lý do để những người tổ chức quyết định đưa dự án nghệ thuật này về Paris.
“Thật là một khối lượng công việc khổng lồ”, ông Michael Couzigou nói về triển lãm Klimt. Sau khi tìm kiếm một không gian rộng lớn thích hợp để tổ chức triển lãm, điều không dễ dàng gì ở khu trung tâm Paris dân cư đông đúc, phải mất vài năm để cải tạo, phát triển không gian đã có, cuối cùng là hai công việc phải thực hiện nối tiếp nhau: trình chiếu các tác phẩm của Klimt bằng máy chiếu video, thứ đến là tạo những khung cảnh cực kỳ ấn tượng cho triển lãm, được xây dựng từ tác phẩm của một họa sĩ thành Vienna khác: Friedensreich Hundertwasser (1928-2000), kiến trúc sư và là một nghệ sĩ đương đại nổi tiếng, tác phẩm của ông gây nhiều tranh cãi cho tới cuối đời.
Việc chọn tác giả nào để giới thiệu đầu tiên khi khai trương Atelier des Lumières xem ra cũng không đơn giản, triển lãm được tổ chức tại Paris, một trung tâm văn hóa quan trọng bậc nhất của nước Pháp lẽ ra phải chọn một họa sĩ Pháp. Thế nhưng theo giải thích của ông Couzigou thì công việc này được tính toán hết sức cẩn thận: “Trước hết, chúng tôi có nghĩa vụ phải thu hút khách đến với triển lãm. Gustav Klimt là một nhà danh họa và tác phẩm Nụ hôn của ông là một biểu tượng của mỹ thuật. Ông đã từ bỏ chủ nghĩa cổ điển bởi điều gì đó riêng tư hơn, mang tính tự vấn nội tâm hơn”.
Và qua triển lãm này người xem có thể hiểu được cách mà Klimt đã khám phá lại chính hội họa của ông, để ông trở thành bất tử. Cũng theo Couzigou, việc chọn Friedensreich Hundertwasser đứng cùng Klimt trong triển lãm là bởi Hundertwasser có vai trò người kế thừa di sản của Klimt và bởi ông còn là một nghệ sĩ đồ họa xuất sắc. Tác phẩm của họ song hành trong triển lãm làm nên một hành trình xuyên qua lịch sử nghệ thuật của Vienna, thành phố từng là thủ đô tri thức một thời của cả châu Âu.
