Khi cao trào của giới trẻ là sáng tạo, giải trí và chia sẻ bằng những đoạn video ngắn trên Viner, Snapchat hay Tiktok thì những người đứng tuổi cũng đang tạo cho mình một cao trào mới: du mục kỹ thuật số (digital nomad).
Du mục kỹ thuật số đang trở thành một nền nếp văn hóa với việc con người không còn an phận với một công việc hay một đất nước. Họ thích đi đây đi đó và lẽ dĩ nhiên trong cuộc hành trình dài hạn, họ vẫn làm việc, tạo nguồn thu nhập.
Thực ra, du mục kỹ thuật số không chỉ là một nghề của những người sử dụng laptop và smartphone làm văn phòng để điều hành doanh nghiệp hay thực hiện công việc, mà còn là một lối sống của những người thích mở mang trí tuệ bằng việc đi đây đi đó, khám phá thiên nhiên và con người như một khách du lịch. Tại Đông Nam Á trong vài năm gần đây, lượng du mục kỹ thuật số tăng lên rất nhanh, thành một cao trào tại nhiều thành phố.
Lối sống du mục kỹ thuật số đang trở nên thịnh hành
Lối sống du mục có thể đã tiềm ẩn trong con người, nhưng trào lưu sống du mục kỹ thuật số bùng nổ nhờ vào kết nối Internet, mỗi lúc một phổ biến, đến tận nông thôn và những đất nước xa xôi nơi còn nhiều điều để khám phá. Khả năng kết nối làm người ta có thể xa công việc, xa gia đình, xa đất nước, nhưng không đánh mất chúng.
Mặt quan trọng khác là, với Internet, nhiều công việc chẳng còn lệ thuộc vào vị trí địa lý. Lối sống này còn được bổ sung bởi những người tìm lương bổng cao nơi vùng chi phí thấp như một cách tiết kiệm hay như một cách khởi nghiệp đối với giới trẻ.
Một cuộc khảo sát trong năm 2018 cho thấy bức tranh du mục kỹ thuật số khá đặc sắc: số người thiên niên kỷ (thế hệ Y) và lớp người kỹ thuật số bẩm sinh (thế hệ Z) chiếm 27%, lớp người trưởng thành (thế hệ X) chiếm phần lớn, đến 41%, nhưng lớp người già hơn vẫn không kém: đến 32%.
Hơn 70% trong số họ là phụ nữ, 61% là những người đã có gia đình và cả 26% có con đang ở độ tuổi học trung học, tiểu học. Điều đặc biệt là những du mục thời đại này có trình độ cao: 72% có bằng cử nhân và số còn lại học lực cao hơn. Họ làm việc cho một công ty (35%) hay làm nghề tự do (28%) hoặc là chủ doanh nghiệp (18%).
Những con số này phản ảnh lượng khách quốc tế thông qua du lịch, nhưng bức tranh tổng thể có thể khác đi tùy nơi tùy nước với thành phần du mục kỹ thuật số nội địa, cũng đông đảo và quan trọng không kém. Thời gian lưu lại một nơi của các vị khách quốc tế có thể dưới 1 năm (42%), từ 1 đến 5 năm (33%), nhưng cũng có nơi họ ở lại đến hơn 5 năm (24%).
Trong một cuộc điều tra khác, 45% số người được hỏi cho biết sự linh hoạt trong công việc cải thiện rất lớn chất lượng cuộc sống, và 52% cho rằng cách sống này có tác động tích cực. 77% số người được hỏi cho biết có một công việc linh hoạt sẽ cho phép họ khỏe mạnh hơn (ăn uống tốt hơn, tập thể dục nhiều hơn, v.v.) và 86% cho biết họ đã bớt căng thẳng.
Du mục kỹ thuật số là một nghề và một lối sống
Nhiều công ty, nhiều ngành nghề đang mở ra cơ hội cho những ai thích làm việc theo lối du mục kỹ thuật số, và cả những trang web giúp họ kết nối với những nơi tuyển dụng cũng như kết nối với các dịch vụ tài chính trực tuyến bởi trên thực tế, nó đã trở thành một kế sinh nhai. Tuy nhiên, rất nhiều những người du mục kỹ thuật số thích làm việc cho chính họ. Họ nhận được các cuộc gọi.
Thông thường, họ là những nhà tiếp thị Internet tài giỏi. Họ xây dựng các kênh bán hàng và chạy quảng cáo Facebook cho các sản phẩm hay tác phẩm. Họ sống và thở để kiếm tiền trực tuyến. Họ không ngừng phát triển và mở rộng bộ kỹ năng của mình để củng cố lối sống du mục.
- Xem thêm: Nuôi dạy con trong thời đại kỹ thuật số
Các trang dịch vụ du mục kỹ thuật số cho biết khách hàng của họ trong vùng Đông Nam Á tăng lên rất nhanh, có những địa điểm du lịch lên đến hàng ngàn người, không kể những người bản địa vốn đông gấp nhiều lần lượng khách quốc tế.
FlexJobs, một trang dịch vụ nổi tiếng, cho biết trong tháng 6.2019, lượng khách quốc tế của họ tại điểm du lịch Bali (Indonesia) đã lên đến 4.069 người, tại Chiang Mai (Thái Lan) 1.660 người, tại Bang Kok (Thái Lan) 521 người, và tại Kuala Lumpur (Malaysia) 114 người. Nơi các thành phố Đông Nam Á khác như TP.HCM, Singapore, Vientiane, Hà Nội, Makati, Jakarta, khách du mục kỹ thuật số cũng bắt đầu đổ về. Gần đây, Hội An với việc đầu tư hạ tầng internet cũng đang trở thành một trung tâm du mục kỹ thuật số.
Xu hướng hình thành du mục kỹ thuật số rất có ý nghĩa với ngành du lịch và các địa phương. Những vị khách sẽ lưu lại dài ngày, nhiều tháng hay hàng năm và thường trở lại nơi làm việc cũ sau khi gia hạn hộ chiếu. Nhiều nước đang khai thác mạnh xu hướng du lịch mới này bằng tổ chức nơi làm việc chung.
Các trung tâm được hỗ trợ đặc biệt về Internet tốc độ cao và duy trì giá sinh hoạt hợp lý nhằm giữ chân du khách. Bình quân, chi tiêu hàng tháng của họ tại Bali là 1.443 USD, ở Chiang Mai 1.119, Bang Kok 1.508, Kuala Lumpur 1.329, TP. HCM 1.061, Singapore 2.900, Vientiane 1.003, Hà Nội 1.031, Makati 1.861, Jakarta 1.248 và Hội An là 1.083 USD. Như vậy, mỗi người trong họ có thể tiết kiệm đến hàng ngàn USD mỗi tháng.
Đông Nam Á đang thu hút dòng du mục kỹ thuật số
Công nghệ mỗi ngày một phát triển và đường truyền Internet nơi các nước Đông Nam Á đang cải tiến nhanh. Điều này cho phép nơi đây hình thành những môi trường làm việc mới, thông qua du lịch và góp phần thiết thực vào kinh tế địa phương. Nơi quán cà phê lý tưởng hay ở một góc khuất thắng cảnh thu hút người ta có thể bắt gặp những dân du mục kỹ thuật số.
Thường thường, họ đến đây để viết blog, làm phóng sự, thiết kế web, phát triển phần mềm, hay chụp ảnh. Nhưng ở đấy cũng có những nhà nghiên cứu, các nhân viên kế toán, các nhà bảo hiểm. Họ có thể là người làm việc tự do, những chủ doanh nghiệp, thậm chí làm việc từ xa cho các công ty đầu tư mạo hiểm.
Ngành du lịch ở ASEAN đang phát triển với các chuyến bay giá rẻ, nền tảng kỹ thuật số và thâm nhập internet rộng hơn. Đi lại trong khu vực dễ dàng do sự gần gũi giữa các thành phố. Với chi phí sinh hoạt thấp hơn, các nước ASEAN là điểm đến hoàn hảo cho du lịch du mục.
Bộ trưởng Du lịch Indonesia hy vọng nước này mỗi năm có thể kiếm được 39,7 triệu USD từ khách ba lô tại 100 địa điểm ở 34 tỉnh, và thêm vào đó là 10 trung tâm du mục kỹ thuật số. Tại Canggu trên đảo Bali, với 1.500 USD chi tiêu mỗi tháng, khách du mục có thể sống trong một phòng riêng nơi biệt thự có hồ bơi, thuê một chiếc xe tay ga để đi lại, và lướt sóng biển mỗi ngày.
- Xem thêm: Đừng “lòi đuôi con khỉ”
Trên thực tế, lối sống du mục số đang phát triển rất nhanh và Đông Nam Á là nơi thu hút mạnh. Dòng người du mục kỹ thuật số vào Đông Nam Á là lợi thế bởi vì bất kỳ loại hình du lịch nào cũng có tiềm năng thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Tuy nhiên cũng có những mặt tối. Với dòng ngoại tệ mạnh, họ có thể lấn lướt dân địa phương và làm tổn hại đến hệ sinh thái kinh tế dài hạn.
Dòng tiền này cũng có thể làm cho giá sinh hoạt tại chỗ tăng lên. Cuối cùng, những du mục kỹ thuật số vẫn là khách du lịch không có cổ phần trong không gian mà họ chiếm giữ, và cho đến nay, họ vẫn chưa chịu thuế từ các khoản thu nhập trực tuyến để bù đắp cho đầu tư hạ tầng các nước sở tại.
