Ngôi nhà nằm trong khu tái định cư mới Nha Trang – thành phố biển với bãi cát trắng, nước trong vắt. Ngoài ra, Nha Trang còn được biết đến với nghề cá đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Nha Trang sau du lịch, tuy nhiên, nơi đây đang phải đối mặt với những vấn đề của đất nước như mất nghề truyền thống do đô thị hóa ngày càng mạnh.
Ngày nay, các dự án bất động sản đã và đang xuất hiện ở hầu hết các thành phố của Việt Nam, và điều này sẽ dẫn đến việc chính phủ phải đền bù giải tỏa cho những người dân có số tiền nhỏ để tái định cư. Hơn nữa, việc chính quyền cho phép người dân xây dựng nhà tái định cư không theo công thức hay quy tắc nào nên hầu hết người dân đã tự ý xây nhà bằng những khối bê tông lớn, thậm chí lấn chiếm đất sử dụng. Kết quả là hầu hết cư dân ở đây đang phải đối mặt với việc mất đi nghề cá vì không còn chỗ cho nó.
Ngược lại, nhóm thiết kế đã chọn một cách khác để giải quyết những thách thức và định hướng ngôi nhà theo cách có trách nhiệm với xã hội. Đầu tiên, chúng tôi đề xuất một ngôi nhà nhỏ tối ưu hóa các công năng cơ bản để chừa không gian cho sân trước và sân sau, nơi các thành viên trong gia đình hoạt động theo nghề truyền thống. Nó không chỉ thể hiện sự khiêm tốn với bối cảnh bằng việc xây dựng với mật độ thấp mà còn tạo ra một nơi vui chơi cho các em nhỏ.
Thứ hai, nhóm thiết đề xuất một mặt tiền với cấu trúc linh hoạt để tránh ánh nắng từ phía Tây và người sử dụng có thể sửa đổi góc của nó. Mặt tiền linh hoạt bao gồm mười hai module với khung thép và cửa lá sách bằng gỗ. Đặc thù của một ngôi nhà hướng Tây là không khí mát mẻ nhờ gió Tây – Nam thổi trong cả ngày, nhưng ngược lại vào buổi chiều thì ngôi nhà dường như bị ánh mặt trời thiêu đốt. Mặt tiền tạo không gian đưa người sử dụng đến gần với ngôi nhà truyền thống Việt Nam với hàng hiên mang tính biểu tượng.
Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng, ngân sách thấp cũng là một vấn đề đáng lo ngại với chi phí cuối cùng của ngôi nhà là khoảng 800 triệu. Có hai giải pháp để giảm chi phí là sử dụng vật liệu tái chế và cho mượn không gian. Về phần hoàn thiện, KTS đã chọn sử dụng chất liệu của vật liệu mà không sử dụng lớp hoàn thiện, rõ ràng giải pháp này đã làm cho ngôi nhà trở nên mộc mạc và gần gũi hơn.
Ngoài ra, nhóm thiết kế thu thập các tấm ván gỗ pallet đầy lỗ đinh từ ngôi nhà cũ để tạo ra các đồ nội thất như bếp, sofa, bàn và các bậc của cầu thang. Vật liệu tái chế không chỉ giảm chi phí hoàn thiện mà còn lưu lại những kỷ niệm của ngôi nhà cũ. Giải pháp cho một ngôi nhà nhỏ là cho mượn mặt bằng thay vì chia ngôi nhà thành những không gian nhỏ, nhờ đó, chi phí xây dựng được tiết kiệm đáng kể.
Nhà Hòn Xện là một câu chuyện giàu tính nhân văn về việc giải quyết vấn đề nhà ở tái định cư, cách chúng ta ứng xử với môi trường thông qua những giải pháp mà nhóm thiết kế tìm thấy sau khi phân tích khu đất và những cuộc trò chuyện với chủ nhà. A+ Architects hy vọng ngôi nhà nhỏ này có thể truyền cảm hứng cho các bạn KTS trẻ về những định hướng giải quyết các vấn đề xã hội qua sự khiêm tốn trong thiết kế.
Thiết kế: A+ Architects
Địa điểm: Thành phố Nha Trang, Khánh Hòa
Chủ trì thiết kế: Vũ Hoàng Kha
Thiết kế kĩ thuật: Từ Phan Nguyên Trường
Thi công: Công ty Định Tường
Nhóm thiết kế: Hoàng Quang Đồng, Nguyễn Long Ẩn, Nguyễn Trọng Huân, Trần Thị Ly Na, Nguyễn Thị Lan Anh
Diện tích: 120m2
Năm hoàn thành: 2019
Hình ảnh: Quang Trần
