Đường vát, gam vàng đất, những gờ phào bậc thang — Art Deco đang quay lại các căn hộ đương đại. Ở Sài Gòn, nơi vẫn còn nhiều căn hộ mang sẵn cốt Deco từ thập niên 1930, câu chuyện này gần hơn ta tưởng.
Tại Redfern, Sydney, studio YSG vừa cải tạo trọn vẹn một căn hộ 95m² trong toà nhà Art Deco xây năm 1929, đặt tên là The Gentleman. Thay vì phủ lên một lớp hiện đại vô danh, họ làm điều ngược lại: bóc hết những can thiệp chắp vá qua năm tháng — tủ âm tường vụng về, trần giả giấu đèn — để lộ lại và tôn lên những chi tiết Deco nguyên bản.
Điều thú vị không nằm ở việc “trùng tu cho giống xưa”, mà ở cách studio đối thoại với di sản. Gờ phào bậc thang, đường vát chéo (chamfer) rải khắp căn hộ, hoạ tiết hình học gợi nhắc thảm dệt cilim vùng Balkan — một cái gật đầu với gốc gác Bosnia/Croatia của gia chủ. Art Deco ở đây không phải bộ sưu tập đồ cổ, mà là một ngôn ngữ được nói lại bằng giọng hôm nay.
Vì sao Art Deco trở lại
Sau nhiều năm tối giản phẳng lặng, người ta bắt đầu thèm chi tiết, đường nét và sự ấm áp. Art Deco đáp đúng cơn thèm ấy: nó trang trí nhưng có kỷ luật hình học, xa hoa mà không rườm rà. Ở The Gentleman, YSG phủ tường phòng khách bằng sắc vàng đất đậm, điểm đèn tường hổ phách, phối nâu chocolate và caramel — một bảng màu ấm, có chiều sâu, gần như chạm được.
Bếp galley ốp thép không gỉ, ghép với khối chụp hút mùi bằng đá quartzite Lauriana vân mạnh. Trong phòng tắm, tấm kính hổ phách phủ lên không gian một sắc sepia. Mỗi phòng, dù nhỏ, đều có một “khoảnh khắc” riêng — đúng tinh thần Deco: không gian nào cũng đáng được dựng cảnh.
Từ Sydney về những căn hộ cũ Sài Gòn
Đây là lúc câu chuyện chạm về Việt Nam. Sài Gòn có cả một lớp căn hộ và biệt thự mang cốt Deco từ thập niên 1930 — cửa gỗ tấm lớn, gờ phào chạy tường, ban công lan can sắt uốn hình học. Nhiều căn đã bị cải tạo chồng lớp đến mức mất dấu. Bài học từ The Gentleman không phải chép lại phong cách Úc, mà là một thái độ: trước khi thêm, hãy bóc bớt để tìm lại thứ vốn có.
Với những ai đang sống trong một căn hộ cũ có cốt Deco, hướng đi rõ ràng hơn ta nghĩ. Giữ lại gờ phào và cửa gốc, thêm một bảng màu ấm — vàng đất, nâu trà, hổ phách — thay vì sơn trắng xoá. Để chi tiết cũ dẫn dắt, còn đồ mới chỉ việc lùi lại làm nền. Art Deco chưa bao giờ rời đi khỏi Sài Gòn; nó chỉ đang chờ được nhìn lại.
• Xem thêm: Terrazzo trở lại: vì sao bề mặt lốm đốm hợp nhà Việt 2026
