Hồi nhỏ, có thể bạn từng ngồi trên nền sàn nhà ông bà — thứ sàn mịn mát lạnh, lốm đốm những mảnh đá nhỏ đủ màu như được ai đó rắc ngẫu hứng rồi mài phẳng lại. Không ai gọi nó là gì đặc biệt. Chỉ là “sàn nhà cũ.”
Thứ đó có tên: terrazzo. Và năm 2026, người ta đang trả hàng chục triệu đồng để có được nó.
Từ phế liệu thợ xây đến vật liệu triệu đô
Terrazzo ra đời ở miền Bắc nước Ý vào thế kỷ 15, theo một cách hoàn toàn thực dụng: những người thợ xây không có chỗ bỏ mảnh đá cẩm thạch vụn sau mỗi công trình. Họ trộn nó với vữa xi măng, đổ xuống sàn, để khô rồi mài phẳng. Chi phí gần như bằng không. Kết quả trông đẹp đến bất ngờ.
Kỹ thuật này theo chân người Pháp vào Việt Nam từ đầu thế kỷ 20 — đó là lý do tại sao những ngôi nhà xây trước 1975 hầu như đều có sàn terrazzo. Không phải vì chủ nhà thích thẩm mỹ đặc biệt. Mà vì đó là vật liệu rẻ, bền, và không cần bảo dưỡng nhiều.
Rồi thập niên 90 đến. Gạch men bóng loáng ồ ạt xuất hiện. Terrazzo bỗng trở thành biểu tượng của cái cũ, cái lạc hậu. Người ta lát đè lên, hoặc phá bỏ.
Tại sao nó đang hot trở lại
Năm 2024–2026, Dezeen — tạp chí kiến trúc lớn nhất thế giới — đăng liên tiếp các công trình dùng terrazzo: từ showroom của thương hiệu nội thất Hay (Đan Mạch), mặt bàn bếp trong căn hộ São Paulo, đến ốp tường toilet của một resort ở Bồ Đào Nha.
Lý do không phải hoài cổ. Lý do là terrazzo có thứ mà vật liệu công nghiệp không bao giờ có được: không có 2 tấm giống nhau.
Mỗi mẻ terrazzo đổ tay là một lần kết quả khác — màu mảnh đá, kích thước vụn, phân bố ngẫu nhiên tạo ra một bề mặt duy nhất trên đời. Trong thời đại mọi thứ đều được sản xuất hàng loạt và nhìn y chang nhau, sự không hoàn hảo ấy trở thành xa xỉ phẩm.
Dzek Studio (London) bán tấm terrazzo làm từ phế liệu đá cẩm thạch tái chế với giá 800 USD/m². Đó là vật liệu làm từ đồ bỏ đi, bán giá gần bằng đá tự nhiên nhập khẩu.
3 cách dùng terrazzo trong nhà người Việt
Giữ nguyên sàn cũ — đánh bóng lại thay vì lát mới
Nếu nhà bạn còn sàn terrazzo gốc, đây là tin tốt: đánh bóng lại một lần tốn khoảng 80.000–150.000đ/m², bền thêm 20–30 năm. So với lát gạch mới (từ 300.000đ/m² chưa kể công), đây là lựa chọn rẻ hơn 3–4 lần và giữ lại giá trị kiến trúc gốc của ngôi nhà.
Ở TP.HCM và Hà Nội có các đội thợ chuyên đánh bóng, mài lại sàn terrazzo cũ — tìm từ khoá “mài sàn terrazzo” hoặc hỏi qua các group cải tạo nhà trên Facebook.
Mặt bàn bếp và bàn ăn
Xu hướng đang mạnh nhất: dùng terrazzo làm countertop bếp thay thế đá granite hoặc đá nhân tạo. Ưu điểm: có thể đặt làm theo màu tuỳ chọn, dày mỏng tùy nhu cầu, và mỗi tấm là độc bản.
Tại Việt Nam, một số xưởng ở Bình Dương và Đồng Nai nhận đổ terrazzo theo yêu cầu — giá từ 500.000–1.200.000đ/m² tuỳ độ dày và loại đá trộn vào.
Ốp tường toilet hoặc góc accent
Diện tích nhỏ, chi phí thấp, hiệu ứng thị giác cao. Toilet 3–4m² ốp terrazzo một mảng tường tốn khoảng 3–6 triệu đồng vật liệu — nhưng kết quả trông như ảnh tạp chí nội thất nước ngoài.
Mua và làm ở đâu tại Việt Nam
Terrazzo đổ tay không mua được ở siêu thị vật liệu thông thường. Cần tìm qua:
- Các xưởng thủ công tại Bình Dương, Đồng Nai — nhận đặt theo mẫu, giao toàn quốc
- Chợ vật liệu xây dựng Lê Văn Sỹ (TP.HCM) hoặc Nguyễn Lương Bằng (Hà Nội) — có gạch terrazzo nhập sẵn từ Ý, Tây Ban Nha
- Các studio thiết kế nội thất thường có nhà cung cấp quen — hỏi thẳng khi làm việc với designer
Câu chuyện dài hơn của vật liệu “ông bà để lại”
Terrazzo không phải trào lưu duy nhất đang quay trở lại. Gạch bông, gỗ teak cũ, mái ngói đỏ — những vật liệu từng bị cho là “nhà quê” hay “lỗi thời” đang được giới thiết kế toàn cầu nhìn lại với con mắt khác.
Lý do sâu hơn: trong một thế giới mà mọi căn nhà đều có thể trông như mọi căn nhà khác nhờ IKEA và Taobao, người ta bắt đầu tìm kiếm thứ gì đó có lịch sử, có vết thời gian, có câu chuyện.
Và đôi khi, câu chuyện hay nhất nằm ngay dưới chân bạn — đã ở đó từ trước khi bạn sinh ra.
