Từ ngày 18 – 20/6/2025, Hội đồng Xuất khẩu Gỗ cứng Hoa Kỳ (AHEC) đã mang đến triển lãm “No.1 Common” tại sự kiện Material Matters thuộc khuôn khổ lễ hội thiết kế 3daysofdesign ở Copenhagen. Triển lãm giới thiệu cách tiếp cận bền vững trong lựa chọn vật liệu bằng cách khai thác vẻ đẹp tự nhiên của gỗ cứng hạng phổ thông là một nguồn tài nguyên thường bị bỏ qua trong ngành thiết kế châu Âu.
No.1 Common – Gỗ cứng không hoàn hảo nhưng đầy tiềm năng
Trên toàn cầu, ngành công nghiệp gỗ phân loại nguyên liệu dựa trên các đặc điểm như mắt gỗ, độ đồng đều của vân và màu sắc. Trong đó, hạng No.1 Common (viết tắt là No.1C) là loại gỗ có tỷ lệ gỗ nguyên vẹn tương đương với các hạng cao hơn nhưng ở những đoạn ngắn hơn. Dù từng được xem là “tiêu chuẩn tủ” tại Mỹ, loại gỗ này lại ít được sử dụng tại châu Âu ưu ái những loại gỗ đồng đều và không có khuyết điểm.
Triển lãm “No.1 Common” nhằm thúc đẩy thay đổi tư duy trong ngành thiết kế, khuyến khích sử dụng trọn vẹn cây gỗ thay vì chỉ chọn phần hoàn hảo, từ đó giảm lãng phí và tăng hiệu quả khai thác rừng. AHEC ủy quyền cho ba nhà thiết kế nổi bật: Andu Masebo, Daniel Schofeld và Anna Maria Øfstedal Eng đã sáng tạo nên ba bộ tác phẩm sử dụng hoàn toàn gỗ No.1 Common từ gỗ sồi đỏ, phong nâu, anh đào, phong vàng từ rừng tự nhiên có chứng nhận bền vững. Mỗi người mang đến một góc nhìn độc đáo về tính thẩm mỹ và chức năng của loại vật liệu này.
Andu Masebo: Bàn tiệc kết nối “Around Table”
Nhà thiết kế đến từ London, Andu Masebo, vốn nổi tiếng với cách tiếp cận đa chất liệu từ gốm đến kim loại và gỗ, đã tạo ra một không gian bàn ăn biến hóa liên tục trong ba ngày triển lãm. Bàn được chế tác từ gỗ sồi đỏ No.1 Common gồm tám mảnh cong, có thể sắp xếp linh hoạt để tạo nên các hình thái khác nhau, phản ánh sự kết nối và tương tác xã hội xoay quanh bàn ăn.
Mỗi sự kiện tại triển lãm đều để lại dấu vết trên mặt bàn, từ câu chuyện được kể, ánh nhìn trao nhau đến những chiếc ly chạm khẽ biến chiếc bàn thành sân khấu của ký ức. Ngoài ra, bộ ghế đôn bán xếp chồng bằng gỗ phong nâu cùng thiết kế đồng bộ, giúp tối ưu hóa không gian và công năng.
Daniel Schofeld: Không gian làm việc linh hoạt “Common Room”
Từ Copenhagen, Daniel Schofeld, nhà thiết kế mang nền tảng thiết kế đồ họa và mộc, mang đến “Common Room”, một hệ sinh thái nội thất làm việc bằng gỗ anh đào No.1 Common. Lấy cảm hứng từ nhu cầu ngày càng cao về không gian làm việc cộng đồng nhưng riêng tư, bộ sưu tập gồm bàn, ghế dài, ghế đôn và vách ngăn với chiều cao khác nhau.
Schofeld không che giấu đặc tính tự nhiên của gỗ như mắt gỗ hay sự thay đổi sắc độ, mà chọn cách tôn vinh chúng bằng kỹ thuật nối bướm bo tròn góc vừa gia tăng tính thẩm mỹ, vừa tối ưu hóa quy trình sản xuất bằng máy móc. Thiết kế hướng đến sự tối giản, bền vững và kết nối sinh học với thiên nhiên, nâng cao cảm giác an yên trong không gian làm việc.
Anna Maria Øfstedal Eng: Đối thoại hình khối trong “Kontur Series”
Từ Na Uy, nhà thiết kế Anna Maria Øfstedal Eng giới thiệu bộ sản phẩm “Kontur Series” gồm tủ và gương treo tường, làm từ gỗ phong vàng No.1 Common. Cô kết hợp giữa thủ công và thử nghiệm vật liệu, tạo nên những hình khối điêu khắc mang đậm dấu ấn thiên nhiên như rễ và cành cây xoắn.
Điểm nổi bật trong quá trình sáng tác là việc ghép nhiều tấm gỗ cùng loại nhưng khác vân và màu sắc để tạo thành lớp laminate ba chiều, lõi dày 20mm và hai lớp ngoài 8–10mm. Khi chạm khắc theo thớ, các họa tiết nổi bật dần hiện ra, tạo nên ngôn ngữ hình khối đặc trưng. Những bề mặt tinh giản như cánh tủ, mặt bàn hay lưng ghế giúp cân bằng với chi tiết điêu khắc, làm nổi bật vẻ đẹp đa dạng và chân thực của gỗ No.1 Common.
Không gian triển lãm từ phế liệu gỗ
Toàn bộ không gian trưng bày do KUF Studios là studio của nhà thiết kế Kia Utzon-Frank, thiết kế bằng cách tận dụng phần gỗ thừa từ quá trình chế tác tác phẩm. Thiết kế mang tinh thần mộc mạc và chức năng cao, lấy cảm hứng từ bãi gỗ, xưởng mộc với các chi tiết như dây đai, dấu bút sáp hay giàn phơi gỗ. Đây không chỉ là nơi trưng bày mà còn là không gian trải nghiệm, suy ngẫm và khám phá giá trị của việc không lãng phí.
Sự kiện bên lề: Đối thoại và sáng tạo cộng đồng
Bên cạnh triển lãm, AHEC tổ chức hai hoạt động tương tác: buổi đối thoại “Making Things in Common” quy tụ các nhà thiết kế để chia sẻ quan điểm và trải nghiệm sáng tác; và workshop thiết kế đèn từ gỗ thừa do Masebo và Kia Utzon-Frank hướng dẫn. Cả hai hoạt động đều khuyến khích tiếp cận sáng tạo dựa trên sự hợp tác và tôn trọng tài nguyên.
Thông qua “No.1 Common”, AHEC và các đối tác muốn truyền tải thông điệp mạnh mẽ về trách nhiệm chung giữa nhà thiết kế, doanh nghiệp và người tiêu dùng trong việc lựa chọn vật liệu bền vững. Thay vì chạy theo thẩm mỹ hoàn hảo, hãy nhìn nhận vẻ đẹp chân thực của tự nhiên – nơi từng mắt gỗ, vết nứt hay biến sắc đều góp phần tạo nên giá trị và cá tính riêng.
Triển lãm cũng phản ánh nỗ lực không ngừng của AHEC trong việc thúc đẩy nhận thức về gỗ cứng Mỹ là loại vật liệu có tính bền vững cao, được khai thác từ rừng tái sinh tự nhiên, với hơn 20 loài thương mại và nguồn cung dồi dào.
