Dù thế giới im vắng vì đại dịch, dù kinh tế toàn cầu suy thoái, nhiều rối ren, những gì người Việt chúng ta làm được trong năm khó khăn vừa qua rất đáng trân trọng. Từ đô thị đến nông thôn, mọi người cũng đang dần nhận ra chân giá trị cuộc sống cần khởi nguồn từ nội lực bên trong, từ chính nếp nhà bình yên của mình.
Trở về với các giá trị bản địa một cách khoa học, câu chuyện phong thủy Việt hôm nay gắn với xu thế phát triển quy hoạch – kiến trúc thời giãn cách xã hội. Xét theo hệ giá trị Thiên thời, Địa lợi và Nhân hòa, ngôi nhà Việt thực sự cần tiếp nối, lưu giữ những điều cơ bản để tồn tại an lành qua đại dịch, bền sức mà phát triển.
Thời không tương ứng, cẩn trọng cương nhu
Theo Huyền không Phi tinh, năm Tân Sửu 2021 có sao Lục Bạch Kim Tinh tọa thủ trung cung, mang tính chất dũng khí, của cải và quyền lực, dự báo một năm nhiều trỗi dậy mạnh mẽ, bước đầu khôi phục kinh tế. Thời điểm cuối thu đầu đông năm 2021 là sinh vượng của Lục Bạch Kim tinh, nên nhiều chuyên gia dự đoán phải ít nhất chín tháng nữa thì tình hình bệnh dịch toàn cầu được kiểm soát tốt. Về mặt hình tượng trong bài trí nhà cửa, Lục Bạch Kim tinh tượng trưng bởi đồ trang trí lấp lánh, gương tròn, chất liệu kim loại và phong cách cổ điển có pha trộn hiện đại vẫn được ưa chuộng.
Văn hóa Việt hình thành ở giao điểm các dòng văn hóa Bắc xuống Nam và Tây qua Đông, dung nạp có chọn lọc, nên trong thời đại dịch toàn cầu vừa qua đã phát huy được những ưu việt vốn có, như tính cộng đồng và thận trọng, tính linh hoạt và san sẻ, trong nhu có cương, cộng đồng chung sức trong hoạn nạn, thiên tai, dịch bệnh. Dĩ nhiên, mặt trái của nếp nghĩ người Việt xưa nay hay là chủ quan sớm, dễ giao động, tính nước đôi… sẽ cần khắc phục để tổ chức đời sống ngày càng nề nếp, khoa học và an lành hơn.
Tân Sửu 2021 mang đặc trưng thiên can Tân là giai đoạn tự nhiên nảy sinh cái mới, có thành quả biến đổi thay thế cái cũ. Tân tính Âm, thuộc Kim, sinh Thủy, vừa có tính kế thừa, vừa hàm chứa sức mạnh vượt khó thành nghiệp lớn. Canh và Tân liên hệ phủ tạng đều thuộc phổi, liên quan bệnh về đường hô hấp sẽ vẫn còn diễn biến phức tạp.
- Xem thêm: Ánh sáng khi giao mùa
Theo văn hóa nông nghiệp thì địa chi Tý có ý nghĩa nuôi dưỡng, mầm mống vạn vật hình thành từ Dương khí, còn địa chi Sửu nghĩa là kết lại, mầm bắt đầu lớn lên, chuẩn bị vươn ra sau thời gian ươm, tính Âm, thuộc Thổ. Tính chất Tân + Sửu đều thuần Âm nên chưa tăng trưởng mạnh, bởi Thổ tàng Kim nên phải nhẫn nhịn giữ sức, cần có tác nhân đúng đắn để thoát khỏi kìm hãm bên ngoài.
Hai năm Canh Tý – Tân Sửu kế nhau có những khó khăn xen lẫn cơ hội tiếp nối, nên xu hướng xây dựng, phát triển bất động sản được dự báo sẽ khai thác nhiều ở vùng ven và không gian lân cận, đô thị vệ tinh. Còn vùng lõi trung tâm và khu dân cư hiện hữu thì chủ yếu chỉnh trang, bảo tồn và gia tăng tiện ích cho cư dân, như tạo mảng xanh, giảm lưu lượng xe cơ giới, cải tạo môi trường nước và chất lượng không khí.
Địa lợi tương cầu, sửa để bền vững
Tính chất Thổ tàng Kim, chọn lọc tác nhân tốt để phát triển của Tân Sửu cũng dự báo Xu hướng chuyển đổi – tái phát triển (Conversions & Redevelopment) là một xu hướng đầu tư hiệu quả để nâng cao chất lượng không gian và giảm chi phí xây dựng, vận hành, bảo dưỡng. Nhiều công trình qua thời gian sử dụng, qua biến động kinh tế và bệnh dịch toàn cầu khiến nhu cầu có thể thay đổi, phải chỉnh trang cho phù hợp công năng, đối tượng sử dụng khác. Tân Sửu sẽ là năm ngành xây dựng bận rộn với những dự án nâng cấp không gian, khơi nguồn cảm hứng cho người sử dụng, cập nhật chất liệu và công nghệ mới, thay đổi để giúp cộng đồng thêm gắn bó hơn với ngôi nhà – tổ ấm của mình.
- Xem thêm: Dịch chuyển cùng xuân
Đất đai không nở thêm, mọi không gian vẫn chừng đó diện tích, nên gia chủ cần nhìn nhận lại nhu cầu rộng hay gọn, muốn ấm cúng hay thoáng đãng… để quyết định tính chất thay đổi, với sự giúp sức của nhà chuyên môn. Nếu liên quan đến gu thẩm mỹ hay xu hướng thời thượng thì chỉ cần gia giảm ở các “phần mềm”. Ví dụ như các xu hướng màu sắc cho nội ngoại thất hiện nay biến đổi theo văn hoá, xã hội chung, kết hợp phong cách riêng, để chọn lọc theo màu mình thích, màu đang hợp thời… Các dự báo màu sắc cho năm 2021 cũng thiên về nhóm màu đem lại niềm tin, gắn kết sức mạnh tinh thần, sự điềm tĩnh, trong đó nhóm màu Thổ – Kim chiếm ưu thế, như nhóm màu vàng, cam (Thổ) đi với xám, màu nâu đất, với các sắc độ từ thâm trầm đến sáng tươi và nhóm màu kim loại với sắc trắng hiện đại (Kim).
Thực tế cho thấy nhà ở tư nhân ngày càng quan tâm đến khả năng tạo hiệu quả thẩm mỹ hoàn thiện mà ít đụng vào cấu trúc “cứng” của nhà. Các căn hộ chung cư hiện nay với diện tích, không gian, cách phân chia hầu như mang mẫu số chung khi bàn giao phần thô, nhưng được thiết kế nội thất riêng thì sẽ giúp nội khí biến đổi rõ rệt, đặc biệt là nhờ cách chiếu sáng nghệ thuật đi cùng xử lý chất liệu và đồ nội thất.
Vấn đề “nhà sạch thì mát” ngày càng được xem trọng theo nghĩa “sạch” trong phong cách thiết kế, ít chi tiết thừa, thậm chí lược giản đến tối giản và sạch trong chọn lựa đồ đạc, phụ kiện hoàn thiện. Ví dụ như xu hướng chuộng sàn bê tông trần chứ không đóng trần giật cấp phức tạp, hoặc gia chủ thích giản lược lớp bao che kết hợp thẩm mỹ với điều tiết khí hậu, chứ không chuộng hình khối phức tạp nữa. Mát cũng tương ứng với nhu cầu làm mát nhà thời biến đổi khí hậu toàn cầu: mát từ cách bố trí, che chắn linh hoạt và mát nhờ hệ thống cơ khí thông minh, tiết kiệm năng lượng trong vận hành.
Nhân hòa chọn lọc, xác lập giá trị
Năm cũ Canh Tý cũng cho thấy sự thay đổi trong ý thức người Việt lưu tâm hơn đến nơi cư ngụ, từ mâm cơm gia đình đã biết chọn lọc xanh sạch hơn, cho đến “dòng chảy” nhiều người trẻ về quê khởi nghiệp làm nông nghiệp sạch, quan tâm đến giá trị bền vững của môi trường sống. Tân Sửu cũng sẽ tiếp nối những biến chuyển ấy và sẽ gặt hái các thành quả bước đầu. Trong bối cảnh thế giới đầy biến động do đại dịch sẽ càng thấy cần duy trì, gìn giữ nét đặc thù văn hóa Việt, các giá trị giao đãi tương thân tương ái, như khung cảnh tự nhiên, môi trường bình yên và tình làng nghĩa xóm.
- Xem thêm: Không có màu nào xấu…
Dịch Học ứng dụng trong phong thủy mang tính triết lý ứng xử khi làm nhà cửa, không phải “cao hơn, to hơn, hoành tráng hơn” mà là xác lập đặc tính ăn ở phù hợp văn hóa bản địa. Ngôi nhà được xây hoặc sửa trong thời nhiều biến động rất cần giữ gìn những giá trị cốt lõi, cụ thể là:
- Giá trị Mở: mở của lòng người và mở của cung cách đón tiếp, từ đó đem lại cấu trúc linh hoạt theo tinh thần kiến trúc hiện đại như vật liệu thân thiện và không gian tiết kiệm. Yếu tố mở cũng hiểu là mở được thì đóng được, khi cần thì mở ra đón nắng gió tự nhiên, khi muốn có thể linh hoạt kéo, khép, trượt… giúp chuyển dương thành âm thông qua hệ cửa phù hợp, tủ kệ đa năng, cũng như hệ rèm thông minh và bàn ghế cơ động.
- Giá trị Tĩnh: người Việt xưa nay vốn trọng tình khi giao tiếp, nhưng thời đại dịch cần tránh xô bồ, hỗn tạp, vừa tôn trọng cá nhân vừa giữ lợi ích chung, tránh gây ảnh hưởng cộng đồng. Cho nên không gian dù nên mở để tránh bít bùng ngăn cách, nhưng phải giữ được sự tĩnh lặng, hướng tới tính Thiền định. Điều này có thể làm được khi cấu trúc gia đình Việt có sẵn phòng thờ hoặc nơi thiền, hợp với hệ hành lang, hàng hiên làm nơi chuyển tiếp. Chỉ cần giao hòa kiểu dáng thiết kế sao cho thế hệ trẻ cũng an yên trong không gian Thiền đậm chất Việt, không phải du nhập các hình thức xa lạ, văn hóa ngoại lai nhuốm màu mê tín dị đoan.
- Giá trị Mộc: với những vật liệu thân thiện có sẵn ở Việt Nam như tre – gỗ – gốm… nếu khéo xử lý đúng, đủ, đẹp… sẽ có độ ấm áp và đậm đà bản sắc hơn so với những chất liệu hiện đại thiên về lạnh và cứng. Không ai bắt ép phải trang trí cầu kỳ chạm trổ đầu cột khung cửa, nhưng cũng đừng chạy theo hiện đại tối giản đến mức xám lạnh như nhà xưởng. Giá trị mộc gắn với tính gần gũi, mộc mạc và hợp tâm lý người Việt. Dĩ nhiên không thể thiếu cây xanh đi cùng nắng gió tự nhiên, với cách kiểm soát cây cối sao cho hợp điều kiện mỗi nhà, để chữ “Mộc” không còn gây ra tranh cãi nhiều chiều giữa giải pháp thuần túy trồng cây và các giải pháp bền vững, khoa học khác.
Có thể thấy nùm Tân Sửu được dự báo không hề dễ dàng, chưa hoàn toàn tươi sáng, nhưng yếu tố kế thừa vùn hóa truyền thống Việt luôn được đề cao. Tân Sửu mang dáng dấp con trâu mới, cần mẫn và đi lên ngay từ “mảnh ruộng” mình đang đứng. Như nhà nghiên cứu vùn hóa Huỳnh Ngọc Trảng từng nói: Bảo vệ truyền thống là nỗ lực đảm bảo cho sự liên tục của vùn hóa, tránh sự đứt gãy, chứ không phải ôm giữ cái truyền thống cốt đừng suy suyển”. Làm nhà hợp phong thủy cũng vậy, cần khai thác cái mới ở chính thế mạnh vùn hóa sẵn có, để phát triển và sáng tạo bền vững hơn, hiện đại hơn.
– Ảnh Xuân Trang
