Với tên gọi “Bên trong tôi”, triển lãm cá nhân của họa sĩ Nguyễn Thị Châu Giang đang diễn ra tại gallery Vin (6 Lê Văn Miến, P. Thảo Điền, Q.2, TP.HCM, từ 6-9 đến 20-10-2018), giới thiệu những tranh lụa mới nhất của một tác giả đã thành công và thành danh từ nhiều năm qua với chất liệu hội họa này.
Kể từ sau triển lãm “Ẩn hoa” (Hidden Flowers) tại gallery Thavibu ở Bangkok (Thái Lan) cách đây đã hơn bảy năm, đến nay Châu Giang mới lại có một phòng tranh cá nhân thể hiện được đầy đủ năng lực và sức sáng tạo nghệ thuật của cô, một phụ nữ không chỉ lo toan trách nhiệm làm vợ, làm mẹ mà còn điều hành hai cơ sở giáo dục mầm non tại Sài Gòn hôm nay.
“Ẩn hoa” là cuộc khảo sát về những mâu thuẫn mà người phụ nữ Việt Nam phải chịu đựng trong mối quan hệ phức tạp giữa truyền thống và hiện đại, được Châu Giang lấy cảm hứng từ cuộc sống của phụ nữ nhiều thế hệ ở làng Diềm, một làng quê được coi là cội nguồn của quan họ Bắc Ninh, còn giữ được những nét cổ kính, yên bình – nơi cô đã có thời gian dài trải nghiệm. Châu Giang đã vẽ những bà cụ răng đen, chít khăn mỏ quạ, những “di sản sống” và những thiếu nữ xuân thì ở làng Diềm mà dưới mắt cô vẻ đẹp nội tâm của họ mới cần được khám phá như những bông hoa còn ẩn giấu. Với những gì họ phải chịu đựng, phải chấp nhận, phải kìm nén – cả những nhu cầu và khát vọng thật bình thường của người nữ, theo Châu Giang họ cần được trân trọng, nâng niu hơn giữa cuộc đời đầy những biến động khôn lường hôm nay.
Nếu cuộc truy tìm bản thể của người-đàn-bà-Châu-Giang được bày tỏ một cách nhuần nhị, đằm thắm trong “Ẩn hoa” thì “Bên trong tôi” là sự biểu lộ quyết liệt hơn, như cách diễn đạt của tác giả về triển lãm này: “Rồng là một con vật sinh ra từ trí tưởng tượng, nhưng tồn tại suốt chiều dài lịch sử loài người – là biểu tượng cho cả quyền lực và sức mạnh. Tại Việt Nam và châu Á, rồng là sức mạnh của sự sống, là biểu tượng cho sự tốt đẹp, may mắn và thịnh vượng, có ý nghĩa tượng trưng cho những gì cao quý tốt đẹp nhất trong đời sống con người. Tại phương Tây, rồng lại thường được miêu tả là một sinh vật độc ác có khả năng phun ra lửa, và thường đại diện cho những thế lực xấu xa.
- Xem thêm: Tranh Vũ Cao Đàm “lên ngôi”
Bởi vì sự “thoắt ẩn thoắt hiện” của mình, cũng như những tính chất đối kháng của bản thân mà rồng mang đầy sự mâu thuẫn nội tại – nhìn rất mềm mại nhưng vô cùng mạnh mẽ, trông rất thật nhưng hóa ra chỉ là sản phẩm của trí tưởng tượng, nhìn rõ ràng đấy nhưng lại rất mơ hồ, vừa là nhân vật tốt đẹp mà cũng là một nhân vật phản diện, là một hình ảnh cổ xưa nhưng vẫn đương đại cho đến tận bây giờ. Và vì thế tôi đã mượn hình ảnh rồng để nói về những mâu thuẫn nội tại bên trong một con người nói chung và tính cách, số phận của người phụ nữ Việt Nam nói riêng”.
Tất cả người nữ trong tranh ở triển lãm “Bên trong tôi” đều có hình ảnh của rồng, hoặc quấn quýt hoặc lượn lờ, vấn vương bên thân thể, hoặc được chạm khắc trên làn da, hằn sâu trên dung nhan… Cách nào đó, người nữ của “Bên trong tôi” đang trong quá trình trở thành rồng hoặc chính là rồng. Vẫn là những thủ pháp tranh lụa riêng biệt của Châu Giang, nói cách khác đã thành “thương hiệu”, không lẫn vào bất cứ họa sĩ vẽ lụa nào từ thời Nguyễn Phan Chánh đến những tên tuổi của ngày hôm nay. Và càng đặc biệt hơn nữa là loạt tranh lụa vẽ hai mặt, một thể nghiệm mới của nữ họa sĩ. Nhờ đó phòng tranh “Bên trong tôi” tại gallery Vin đã trở thành cách trưng bày tác phẩm có tính đột phá. “Bên trong tôi” hẳn sẽ là một triển lãm được nhớ lâu dài của tranh lụa Nguyễn Thị Châu Giang vậy.
Nguyễn Thị Châu Giang sinh năm 1975 tại Hà Nội, theo gia đình vào Sài Gòn năm lên tám và đã có truyện ngắn đầu tay trên báo ở tuổi này. Với năng khiếu văn chương từ tuổi thơ, Châu Giang trở thành nhà văn nữ có nhiều tác phẩm được xuất bản trong khi theo học Trường Đại học Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh.
Tốt nghiệp khoa sơn dầu năm 1998 nhưng sau những năm sáng tác với chất liệu sơn dầu, đến năm 2006 cô chuyển sang vẽ lụa đến ngày nay. Năm 2001, cô được học bổng sang Pháp, học bốn tháng tại trung tâm đào tạo mỹ thuật uy tín bậc nhất là École des Beaux-Arts tại Paris. Năm 2004, cô là nghệ sĩ lưu trú của Tổ chức CAVE Organisation ở New York.
Đã tham gia nhiều triển lãm nhóm họa sĩ tại Việt Nam và nhiều nước những năm 1995-2014.
Các triển lãm cá nhân: 1997 (TP.HCM); 2001, 2003 (Hà Nội); 2004 (New York, Mỹ); 2011 (Bangkok, Thái Lan); và 2018 (TP.HCM).
Tác phẩm có trong sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Singapore và Bảo tàng Hermitage (St Petersburg, Nga).
Là người sáng lập và điều hành hai trường mẫu giáo Global Kids tại Q.3, TP.HCM.
