Khi tre nở thành hoa

Xuất phát từ nghiên cứu về mô hình nhà ở chi phí xây dựng thấp, có thể chịu đựng thiên tai vốn thường xuyên diễn ra trong điều kiện khí hậu nước ta, ngôi nhà Blooming Bamboo của H&P Architects đã làm được nhiều hơn định hướng ban đầu đó.

Nhu cầu nhà ở phù hợp cho người dân ở những vùng nông thôn thường bị thiên tai tàn phá là hết sức cần kíp, đơn cử những trận bão đổ bộ vào miền Trung nước ta thời gian gần đây, gây thiệt hại lớn về người và tài sản cũng như ảnh hưởng nặng tới sự phát triển của nhiều địa phương. Trong khi đó, hầu như chưa có một giải pháp khả thi nào về nhà ở cho cư dân những vùng đất luôn phải đối mặt với thảm họa tự nhiên. Từ thực tiễn đó, văn phòng kiến trúc H&P đã thiết kế một mô hình nhà ở với tên gọi Blooming Bamboo (Tre nở hoa), có thể thích ứng được điều kiện bão lũ đi cùng những cân nhắc, tính toán sao cho đạt tính khả thi cao nhất.

Căn nhà Blooming Bamboo thí điểm có diện tích sàn 44m² vừa được hoàn thiện vào cuối tháng 9-2013 tại Cầu Diễn, Từ Liêm, Hà Nội. Tre là lựa chọn hàng đầu về vật liệu dành cho mô hình nhà ở này bởi những đặc tính vật lý và sự phổ biến, dễ tìm, dễ tái sinh của nó. Sàn nhà được nâng lên cao, vượt qua mức lũ 1,5m, nhưng không theo kiểu nhà sàn truyền thống mà vững chãi hơn với hệ thống kết cấu cột, giàn. Những thanh tre được mô-đun hóa có đường kính 8 – 10cm và 4 – 5cm, dài 3,3m và 6,6m trở thành khung nhà cũng như để hình thành không gian nội thất. Trong xây dựng, tùy theo khí hậu từng vùng mà có thể hoàn thiện phần bao che cho ngôi nhà bằng các loại vật liệu địa phương vừa dễ tìm mà còn tạo nên đặc trưng kiến trúc từng vùng.

Ngôi nhà được lắp ráp theo cách thức dựng nhà cơ bản của người Việt (chốt, buộc, treo, gác…) kết hợp neo, giằng, kết nối liền khối để tạo độ dẻo dai, chắc chắn trước mọi thời tiết. Bên ngoài, trong quá trình thi công, các bức tường tre còn được gia cố bằng những tấm nylon hoặc polycarbonate để chắn mưa gió đồng thời tăng tính riêng tư cho gia chủ khi cần. Các khối nhà còn được thiết kế để dễ dàng mở rộng, nối vào nhau, đáp ứng những mục đích sử dụng khác nhau. Ưu điểm của mô hình Blooming Bamboo được thể hiện ở quy chuẩn mô-đun hóa về vật liệu cùng phương pháp thi công đơn giản và hiệu quả này. Người sử dụng sẽ trực tiếp tạo dựng ngôi nhà cho mình trong vòng 25 ngày, chi phí toàn bộ cho một căn nhà như đã làm thí điểm chỉ khoảng 50 triệu đồng.

Ngôi nhà hoàn toàn bằng tre đầy đủ công năng cần thiết: phòng khách, bếp, nhà vệ sinh, phòng học và nơi ngủ – nghỉ, đặc biệt có một hệ thống bể lọc, xử lý nước bên dưới nền nhà để tận dụng nguồn nước mưa. Mái nhà có thể mở rộng về bốn phía để lấy sáng tự nhiên và tạo thông thoáng cần thiết cho ngôi nhà; đây chính là điểm thể hiện rõ nét ý tưởng “tổ ấm nở hoa”: khi các mái nhà và những cánh cửa ở bốn phía của ngôi nhà được mở tung, nó trở thành một bông hoa bằng tre đang mãn khai – Blooming Bamboo. Và đêm xuống, ngôi nhà rực sáng trông tựa một chiếc đèn lồng, nhưng các không gian riêng tư nhất vẫn giữ được sự kín đáo cần thiết.

Là một giải pháp để đối phó với điều kiện thời tiết khắc nghiệt ở một số vùng của nước ta, Blooming Bamboo không chỉ đáp ứng được những yêu cầu mang tính chức năng, “bông hoa” bằng tre này còn có những giá trị về mặt thẩm mỹ. Nhóm tác giả thiết kế mong muốn đưa vào cuộc sống một mô hình nhà ở mới, một giải pháp mang tính cộng sinh cao, gắn kết hơn con người với môi trường sống.