Mallorca là một hòn đảo du lịch có cảnh quan thiên nhiên xinh tươi nằm trong vùng biển Địa Trung Hải, nơi có những thị trấn mang đậm nét văn hóa truyền thống vùng bản địa Balearic với những công trình bằng đá xếp tuyệt đẹp.
Đến đây, du khách sẽ không khỏi ngẩn ngơ trước những bức tường hay hàng rào xếp đá bằng kỹ thuật “Pedra en sec” – một loại hình thi công đá tại địa phương đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại vào năm 2018. Ghi nhận này của UNESCO không chỉ nhắm đến tính thẩm mỹ của những bề mặt lôi cuốn do lối thi công này mang lại mà còn đề cao chức năng điều hòa nhiệt độ của những mảng tường đá sử dụng nguyên liệu địa phương này. Theo đó, người ta ghi nhận những ngôi nhà xây tường theo kỹ thuật nay thường luôn mát mẻ vào mùa hè và ấm cúng trong mùa đông.
Việc nghiên cứu và đưa kỹ thuật thi công truyền thống này vào những công trình kiến trúc hiện đại trên đảo là nỗ lực đáng ghi nhận của các kiến trúc sư hiện nay, nhất là những kiến trúc sư không phải người địa phương nhưng đã say mê tìm tòi sâu hơn một nét đẹp của lối thi công bản địa truyền thống và công năng tuyệt vời mà nó mang lại. Và công trình ngôi nhà FLY mà chúng tôi giới thiệu kỳ này là một ví dụ. Đây là công trình nhà ở do các kiến trúc sư từ công ty BEEF ARCHITEKTI của Slovakia thực hiện trên hòn đảo thuộc Tây Ban Nha này. Họ đã tâm sự: “Chúng tôi đến đây với tư cách những du khách lạ, từng bước học hỏi cách bước vào lãnh địa mới ở Địa Trung Hải với sự tôn trọng kiến trúc bản địa”.
Chú trọng vào các điều kiện thời tiết và khí hậu địa phương, các kiến trúc sư đã tập trung tối đa cho hệ thống che nắng hoặc thông gió tự nhiên. Trước hết, các cửa sổ được đẩy vào bên trong cấu trúc để có được những khoảng bóng râm từ các tấm bê tông. Thêm vào đó, hệ cửa bằng gỗ có thể mở ra gấp vào dễ dàng là một cách khác để ngăn nhiệt lượng từ bên ngoài một cách tự nhiên. Thiết kế này cũng tuân theo hình ảnh mặt tiền phổ biến của những ngôi nhà truyền thống ở Mallorca. Các lam gỗ dọc và hẹp trên cửa tạo ra một khoảng tối dịu dàng trong nội thất, hình thành bầu không khí truyền thống như trong các ngôi nhà cư dân địa phương. Và khoảng cách giữa các lam cho phép không khí lưu thông ngay cả khi các cánh cửa đóng lại. Thiết kế cũng đề xuất một giải pháp thông gió tự nhiên, có thể được sử dụng cục bộ hoặc cho toàn bộ ngôi nhà theo nhu cầu hiện tại. Các cửa sổ mở khác nhau trên mỗi tầng cho phép không khí trong lành đi vào và lưu thông khắp nội thất ngôi nhà rồi lên đến giếng trời, cho phép thông gió cả theo chiều dọc và chiều ngang.
Ngôi nhà hài hòa với kiến trúc địa phương bằng cách sử dụng các vật liệu, kỹ thuật truyền thống và các nguyên tắc thi công theo kinh nghiệm thợ địa phương. Mảng đá ở mặt tiền nhà được kết nối liên tục, như một dòng chảy vào tận trong các không gian nội thất kết hợp với lớp vữa trát vôi theo kỹ thuật pha vữa “Estuco de cal” của vùng này. Để làm đậm yếu tố bản địa này, các kiến trúc sư đã chủ ý tiết chế tối đa những chi tiết trong không gian nội thất và giữ bối cảnh chung ở một mức độ vừa phải. Điều này cho phép làm nổi bật lên những món đồ nội thất đặt làm riêng.
Gỗ, đá khai thác từ mỏ đá địa phương và bê tông là những vật liệu được sử dụng chủ đạo trong không gian. Mỗi vật liệu có một vai trò cụ thể trong thiết kế. Các lam gỗ tiếp giáp với cầu thang tạo ra bộ “khung xương” của ngôi nhà. Một nhóm đèn thả từ trần nhà xuống phía trên bàn ăn làm từ gốm sứ thủ công tạo ấn tượng thị giác độc đáo. Và cuối cùng, một bức tượng thiên thần bằng đồng theo lối trừu tượng thu hút những tầm nhìn ngay từ vị trí sảnh bước vào.
Vị trí ngôi nhà FLY cho phép chủ nhân của nó trải nghiệm những khoảnh khắc đặc biệt nhất. Qua những khoảng mở khoáng đạt, người ta có thể sở hữu những góc nhìn khác nhau ở mỗi tầng nhà. Ở tầng dưới cùng, chủ nhà được kết nối trực tiếp với biển cả bên ngoài. Còn từ các phòng ngủ trên tầng cao hơn, cảnh thành phố tuyệt đẹp trong ánh đèn màu như được đóng khung qua các khung cửa rộng vào ban đêm; hay xuất hiện thấp thoáng qua khoảng trống giữa địa hình dốc và những rặng thông vào ban ngày. Thêm một góc nhìn thành phố nữa là từ hồ bơi vô cực, nơi nước hồ như kéo dài tầm nhìn, hòa quyện liên tiếp vào biển cả và chân trời.
Thành công của dự án nhà ở tư nhân FLY đến từ thái độ khiêm nhường của các kiến trúc sư đến từ một địa phương khác. Ở đó, họ đã biết cách quan sát, lắng nghe, học hỏi để tiếp cận văn hóa và truyền thống bản địa một cách thận trọng và đầy tôn trọng. Rồi khi đã đủ kiến thức và sự tôn trọng, bạn sẽ biết cách thể hiện tình yêu của mình như thế nào là hợp lý.
Dự án: Casa Fly
Địa điểm: Mallorca, Tây Ban Nha
Tổng diện tích: 402,37m2
Diện tích xây dựng: 266,96m2
Diện tích sử dụng: 304,42m2
Đơn vị thiết kế: beef architekti
www.beef.sk
www.facebook.com/beefarchitekti
www.instagram.com/beefarchitekti
Nhóm tác giả: Radoslav Buzinkay, architect Andrej Ferenčík, architect Jakub Viskupič, architect Ján Šimko
Nhóm thiết kế: Helena Kučerová
Hình ảnh: Tomeu Canyellas (www.tomeucanyellas.com)
