An Miên Lumiere: shophouse thô học cách của xưởng rang

Ngày 11/9, Dezeen công bố Top 50 châu Á – Thái Bình Dương của giải thưởng 2026. Giữa danh sách 50 dự án từ Úc, Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ, Hàn Quốc có một quán cà phê 160 m² ở Thủ Đức, TP.HCM.

Thứ đầu tiên chạm vào mắt ở An Miên Lumiere không phải một món đồ nào cả. Là ánh sáng. Một thứ ánh vàng ấm đi xuyên qua lớp polycarbonate, mất bớt độ gắt, rồi hắt lên bề mặt thép mạ kẽm và nằm lại đó thành từng lớp mờ chồng lên nhau. Không có nguồn sáng nào lộ ra để chỉ trỏ. Chỉ có ánh sáng đã bị vật liệu xử lý xong mới đến được chỗ người ngồi.

Đó cũng là quyết định thiết kế duy nhất mà cả quán xoay quanh. xưởng xép không coi ánh sáng là phần hoàn thiện cuối cùng — họ dùng nó như một vật liệu, ngang hàng với thép và bê tông.

Bối cảnh thì rất quen với bất kỳ ai từng thuê mặt bằng ở một khu đô thị mới. An Miên Lumiere nằm trong một căn shophouse thô ở An Phú, Thủ Đức: khối nhà bàn giao còn nguyên kết cấu, chiều sâu lớn, mặt tiền hẹp, ánh sáng tự nhiên chỉ vào được vài mét đầu. Kiểu mặt bằng này thường bị xử lý bằng cách dán thêm một lớp trang trí lên trên rồi bật thật nhiều đèn.

Hướng đi ở đây ngược lại. An Miên là thương hiệu cà phê gắn với hình ảnh xưởng rang — nơi mùi thơm, nhiệt và nhịp vận hành công nghiệp cùng tồn tại. Thay vì dựng một bản sao của nhà máy để chụp ảnh, nhóm thiết kế giữ lại cái logic của xưởng: vật liệu để nguyên trạng thái thật của nó, và cấu trúc được nhìn thấy.

Thép mạ kẽm, vữa xi măng, bê tông mài. Ba thứ đó không được sơn phủ hay giả làm thứ gì khác. Bề mặt kẽm loang vốn bị coi là khiếm khuyết trong nhà ở lại chính là thứ nhận ánh sáng tốt nhất ở đây: nó không phản chiếu sắc như gương, cũng không nuốt sáng như tường sơn mờ, mà tán ánh vàng ra thành một lớp mềm.

Để chia lại chiều sâu của căn shophouse, xưởng xép dựng một hệ khung mái kiểu công nghiệp bên trong. Hệ khung này không chỉ đỡ mái — nó cắt không gian dài thành những đoạn có tỉ lệ khác nhau, chỗ thấp và ôm, chỗ cao và thoáng. Người ngồi trong quán đi qua vài lần đổi tỉ lệ mà không cần một bức tường nào ngăn lại.

Thép rồi chạy tiếp vào bên trong. Cùng một hệ vật liệu đó biến thành ghế băng, thành bàn dài, thành giá đỡ đèn. Đây là chi tiết đáng chú ý nhất về mặt nghề: nội thất không được mua về rồi đặt vào, mà mọc ra từ chính kết cấu. Nó cũng là cách tiết kiệm rất thật cho một mặt bằng thuê — ít món rời, ít thứ phải bảo trì, ít thứ lạc điệu.

Ngồi trong đó, cái cảm giác gần nhất là buổi chiều muộn trong một nhà xưởng còn sáng đèn. Không ồn, không lạnh, cũng không cố tỏ ra ấm cúng bằng gỗ và vải. Sự dễ chịu đến từ chỗ mọi thứ đều đang làm đúng việc của nó và không giấu diếm.

Đây không phải lần đầu xưởng xép làm kiểu này. Studio TP.HCM từng cải tạo một quán trà ở Đà Lạt bằng cách không đập đi xây lại, và từng biến một căn chung cư cũ thành văn phòng giữ nguyên tinh thần Sài Gòn những năm 70. Mạch làm việc khá nhất quán: nhận lấy hiện trạng, đọc ra thứ đáng giữ, rồi chỉ can thiệp ở những chỗ thay đổi được cách người ta dùng không gian.

Với người làm nhà phố và mặt bằng nhỏ ở Việt Nam, bài học nằm ở chỗ khác chứ không phải ở phong cách công nghiệp. Nó nằm ở chuyện một căn shophouse thô — thứ mà cả trăm khu đô thị mới đang có — không cần phải được che lại mới dùng được. Cái khung sẵn có, nếu được đọc kỹ, đã đủ làm bộ xương cho toàn bộ thiết kế. Câu hỏi không phải “dán gì lên”, mà “giữ lại cái gì và cho ánh sáng đi đường nào”.

Cùng hướng ấy, MƯA Coffee Shop đưa hẳn vỉa hè vào trong một nhà thép — một cách khác để nhà công nghiệp thành chỗ ngồi được.

Dezeen Awards 2026 công bố ba danh sách Top 50 theo khu vực trong tuần này — EMEA, châu Mỹ và châu Á – Thái Bình Dương. Danh sách APAC do ban biên tập Dezeen chọn từ các dự án dự thi của 91 quốc gia, và An Mien Lumiere Cafe là cái tên Việt Nam trong đó. Shortlist chính thức sẽ được công bố từ ngày 21 đến 23/9.

Một quán cà phê 160 m² trong shophouse thô, đứng cạnh nhà ga cảng Cao Hùng và trung tâm cưỡi ngựa Thâm Quyến. Quy mô rõ ràng không phải thứ được chấm.