Phòng thờ trong ngôi nhà Việt hiện đại

Phòng thờ nên như thế nào trong ngôi nhà được thiết kế theo phong cách hiện đại hay trong căn hộ chung cư?

(Thư của một số bạn đọc)

Từ bao đời nay, trong ngôi nhà của người Việt đã tồn tại bàn thờ cúng, là nơi thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với ông bà, tổ tiên nên bàn thờ cúng thường được đặt ở nơi trung tâm và trang trọng nhất trong tổng thể ngôi nhà, đó cũng là nơi gắn kết những sinh hoạt chính của gia đình như cưới hỏi, giỗ chạp và là nơi đón tiếp khách. Trong ngôi nhà xưa của người Việt, ngay khi khách bước vào từ cửa chính thì đã thấy bàn thờ và kề đó là bộ bàn ghế tiếp khách – cách bố trí quen thuộc đó còn phải hài hòa với hàng hiên và sân vườn cây xanh bao bọc xung quanh ngôi nhà. Ngày nay hình ảnh đó dường như chỉ còn thấy ở nông thôn, còn ở thành thị trong ngôi nhà có kiến trúc và nội thất hiện đại thì cách bố trí trong không gian thờ cũng phải biến đổi để phù hợp với phong cách của ngôi nhà mà vẫn giữ được tính tôn nghiêm. Theo phong thủy, việc chọn vị trí, phương hướng để đặt bàn thờ hay làm phòng thờ rất quan trọng, bởi có thể tác động xấu đến vận khí và sự may mắn của gia đình. Do vậy, khi xếp đặt không gian tôn nghiêm này cần lưu ý các điểm sau:

Bàn thờ phải ở vị trí trang trọng và cao nhất trong ngôi nhà, bên trên không có phòng ốc nào khác ngoại trừ nóc nhà, phía trước là sân thượng có trồng cây xanh, còn phía sau là cầu thang và không gian phụ như sân phơi, kho.

Theo phong thủy, bàn thờ cần phải nằm ở vị trí tốt và nhìn ra hướng tốt, hợp với tuổi của gia chủ. Phía sau bàn thờ phải là tường vững chãi, không được dựa vào tường kính hoặc cửa sổ… Hướng bàn thờ không ngược với hướng nhà.

Tránh đặt bàn thờ gần luồng hút gió mạnh có thể thổi tàn lửa khi thắp nhang gây cháy. Mặt bàn thờ nên đặt một tấm kính để đảm bảo an toàn, tránh lửa bén.

Tuyệt đối không được đặt bàn thờ bên dưới phòng vệ sinh, phòng trẻ em chơi đùa… làm giảm tính tôn nghiêm. Không được kê giường ngủ đối diện với bàn thờ và không đặt bàn thờ ở lối đi lại ồn ào, khiến mất đi sự thanh tịnh của nơi tôn nghiêm.

Không gian đặt bàn thờ phải đủ thông thoáng. Không nên đặt bàn thờ cao quá gây khó khăn khi cúng bái, cũng không nên đặt thấp quá thiếu trang nghiêm. Trong trường hợp tủ thờ cao hay bàn thờ treo hay phải làm bàn thờ treo, cần lưu ý khoảng cách tới trần không quá gần, tránh quẩn khói, gây ám vàng trần. Trong trường hợp bất khả kháng, có thể gắn một tấm kính phía trên trần.

Trong phòng thờ và trên bàn thờ nên sử dụng ánh sáng vàng, tạo cảm giác ấm cúng hoặc bố trí nguồn sáng gián tiếp, tránh gây chói, có thể dùng đèn hắt tường, bóng đèn nhỏ, đèn thờ… Bố trí chiếu sáng nên đăng đối hai bên bàn thờ; kiểu dáng, chất liệu của đèn cũng cần phù hợp với tủ thờ và không gian chung.

Tủ kệ bàn thờ nên phù hợp với quy mô và hình thức tương xứng của không gian chung để tạo nên sự trang nghiêm. Nếu bàn thờ được đặt tại các không gian khác như phòng sinh hoạt chung, phòng khách… thì tủ thờ cần được thiết kế phù hợp về tỷ lệ với kích thước phòng và tương quan với các đồ nội thất khác. Tủ, bàn thờ nên đơn giản, tránh cầu kỳ hay gây cảm giác nặng nề. Nên sử dụng các màu trầm, tốt nhất là màu gỗ nâu sậm.

Không đặt bàn thờ trên nóc tủ quần áo; không để những đồ dùng như quần áo, nón mũ… lên bàn thờ hoặc cạnh bàn thờ.

Trước bàn thờ không bày bể cá cảnh, gương; dưới bàn thờ không để tivi, dàn loa; phía trên bàn thờ không được có sà ngang, góc nhọn, gương kính, cửa sổ. Bàn thờ phải luôn sạch sẽ và thường xuyên thắp nhang.