Có một câu hỏi mà nhiều người Việt đang thầm tự hỏi khi nhìn vào ngôi nhà cũ của ông bà: phá đi hay giữ lại?
Trong nhiều thập kỷ, câu trả lời mặc định là phá. Nhà cũ đồng nghĩa với xuống cấp, tối tăm, tốn tiền sửa chữa. Nhưng một thế hệ kiến trúc sư Việt mới đang đưa ra câu trả lời khác — và họ chứng minh bằng những quán cà phê.
ArchDaily vừa tổng hợp 10 quán cà phê Việt Nam được tạo ra từ những công trình nhỏ truyền thống — biệt thự Pháp, nhà ống, nhà gỗ Huế, xưởng cũ, shophouse Sài Gòn. Không phải bảo tồn kiểu bảo tàng, không phải giả cổ cho có vẻ. Đây là những không gian thực sự được sống, được dùng, và đang thu hút hàng trăm người ghé thăm mỗi ngày.
Biệt thự từ thập niên 50–70
The Cocoa Project Café (T3 Architects)bắt đầu từ một căn villa modernist thập niên 50 tại TP.HCM — đã bị che khuất hoàn toàn bởi lớp vật liệu công nghiệp xấu xí tích lũy qua nhiều thập kỷ. Khi T3 bóc hết lớp phủ đó, một công trình thanh lịch hiện ra bên dưới.
Namra Coffee (D1 Architectural Studio) có xuất phát điểm kỳ lạ hơn: một cửa hàng váy cưới phong cách modernist thập niên 70. Kiến trúc sư Tan Nguyen giữ nguyên những chi tiết đặc trưng nhất của công trình — không xóa đi, không làm mới, chỉ đặt thêm vào những yếu tố đương đại để tạo ra sự đối thoại giữa hai thời đại.
Nhà Pháp và colonial
Okkio Duy Tan Caffe (sgnhA) nằm trong một con hẻm nhỏ trên đường Duy Tân — một trong số ít biệt thự semidetached kiểu Pháp còn lại ở Sài Gòn.
Adiuvat Coffee Roaster (A+H Architect, Quy Nhơn) tọa lạc trong một nhà phố trước 1975 trên con đường có bề dày lịch sử của thành phố.
Nhà gỗ và kiến trúc truyền thống
DeHue Coffee (son.studio) là câu chuyện hiếm: một căn nhà gỗ kiểu Huế — “dề Huế” theo cách người địa phương đọc — được chuyển thành quán cà phê đương đại mà không đánh mất một gram hồn cốt truyền thống.
Xưởng và không gian công nghiệp
Tan Coffee (Son Studio) bắt đầu từ một nhà máy bỏ hoang. Thay vì xây mới hoàn toàn, Son Studio giữ lại tường bê tông và trần nhà phần mặt tiền, nâng mái tôn giữa nhà lên để tạo cảm giác “nhà xưởng”.
Nhà phố và shophouse đô thị
Bơ Bakery (Nhabe Scholae) là một bài tập về shophouse Sài Gòn — typology đô thị đặc trưng nhất của thành phố này.
The Running Bean (Red5studio, Hà Nội) và Sipply Coffee (sgnhA) đặt ra cùng một câu hỏi: làm thế nào để thêm đương đại vào một công trình có giá trị bảo tồn ngay giữa trung tâm đô thị?
CoCo Cha Taiwan Tea & Coffee (PT Arch Studio) đi theo hướng táo bạo hơn: kết hợp hai ngôn ngữ kiến trúc khác thời đại để tạo ra một tòa “lâu đài” giữa lòng đô thị hiện đại.
Điều HD+ muốn bạn mang về nhà
Nhìn vào 10 quán cà phê này, điều rõ nhất không phải là chúng đẹp. Điều rõ nhất là chúng luôn đã đẹp — chỉ cần ai đó nhìn thấy giá trị ẩn bên dưới lớp bụi thời gian.
Bài học cho người đang sở hữu hoặc cải tạo nhà cũ: trước khi phá đi bất kỳ chi tiết nào — cánh cửa gỗ, ô cửa sổ bằng sắt, sàn lát gạch bông, mái ngói — hãy hỏi: chi tiết này đang kể câu chuyện gì? Đôi khi câu chuyện đó đáng giá hơn bất kỳ vật liệu mới nào bạn sẽ mua để thay thế.
- Xem thêm: Không gian cà phê mang sắc màu hoài niệm
