Modern, Industrial, Traditional, Minimalist, Bohemian, Contemporary, Scandinavian — bảy cái tên quen thuộc, nhưng mỗi cái ra đời để giải một hoàn cảnh sống khác nhau. Biết hoàn cảnh đó rồi mới biết mình đang chọn gì.
Phần lớn người bắt đầu sửa nhà chọn phong cách trước khi biết mình cần gì. Lưu vài chục tấm ảnh, thấy cái nào cũng đẹp, rồi gọi thợ. Sáu tháng sau, phòng khách có một chiếc sofa gỗ sáng màu kiểu Bắc Âu, một bộ đèn ống kim loại kiểu nhà xưởng và một tấm thảm hoa văn dày. Không món nào sai. Đứng cạnh nhau thì không món nào nói chuyện với món nào.
Phong cách nội thất không phải một bộ sưu tập kiểu dáng. Nó là hệ quy tắc về vật liệu, tỉ lệ và mức độ trống, hình thành từ một hoàn cảnh cụ thể — khí hậu, nghề nghiệp, giá đất, thói quen sinh hoạt của nơi sinh ra nó. Đọc được hoàn cảnh đó thì việc chọn dễ hơn nhiều.
Modern: hình đi theo việc
Modern trong tiếng Anh chỉ một giai đoạn cụ thể, không phải chữ “hiện đại” chung chung. Gốc của nó là trường Bauhaus, thành lập ở Đức năm 1919, với chủ trương bỏ hết chi tiết trang trí thừa và để công năng quyết định hình dáng.
Trên thực tế: đường nét thẳng, mặt phẳng liền, vật liệu kim loại — kính — gỗ nguyên bản, bảng màu trung tính làm nền cho vài điểm nhấn đậm. Khác tối giản ở chỗ Modern vẫn cho phép đồ trang trí, miễn món đó có lý do tồn tại. Một chiếc ghế bành giữa thế kỷ đặt cạnh sofa phẳng lì là chuyện bình thường trong ngôn ngữ này.
Hợp với căn hộ mặt bằng mở, chủ nhà muốn một nền tĩnh để thay đồ trang trí theo mùa.
Industrial: giữ nguyên thứ đáng lẽ phải giấu
Phong cách này gắn với việc nhà xưởng bỏ hoang được cải tạo thành chỗ ở, rõ nhất ở các loft New York giữa thế kỷ 20. Không đủ tiền hoàn thiện, người ta để nguyên tường gạch, dầm thép và đường ống. Cái ban đầu là chuyện tiết kiệm, về sau thành thẩm mỹ.
Vật liệu: bê tông, thép, gỗ tái chế, da. Màu xám, đen, nâu, thêm vài mảng tối để tạo chiều sâu. Đèn Edison và đèn thả kim loại gần như là chữ ký.
Điểm dễ hỏng là Industrial làm nguội không gian rất nhanh. Cần thảm dày, ghế bọc nệm hoặc rèm vải để kéo nhiệt độ thị giác lên — cách một căn penthouse Industrial đã làm khi cân bằng bê tông với đồ da và vải. Còn nếu phải đắp giả tường gạch lên tường thạch cao thì nên nghĩ lại: phong cách này chỉ thuyết phục khi kết cấu là thật.
Traditional: đối xứng và ký ức
Traditional lấy gốc từ nội thất châu Âu thế kỷ 18–19. Nguyên tắc tổ chức là đối xứng: hai chiếc đèn bàn giống nhau ở hai đầu, hai ghế đối diện qua bàn trà, tranh treo cân giữa.
Chất liệu nặng và ấm — nhung, lụa, gấm; màu đỏ sẫm, xanh rêu, nâu gỗ. Phào chỉ trần, ốp lam chân tường, chân ghế tiện là những chi tiết đặc trưng.
Đây là phong cách chịu được đồ thừa kế. Một chiếc tủ của bà, bộ ấm chén cũ, bức tranh sơn dầu không rõ tác giả — trong ngôn ngữ này chúng có chỗ đứng thay vì bị coi là món lạc lõng. Đổi lại, nó cần diện tích và trần cao; nhà nhỏ áp Traditional dễ thành chật.
Minimalist: ít đồ, mỗi món gánh nhiều việc
Tối giản hay bị hiểu nhầm là rẻ vì ít đồ. Ngược lại. Khi trong phòng chỉ còn năm món, mỗi món phải chịu được ánh nhìn kéo dài, nên chất lượng gia công và tỉ lệ trở thành thứ duy nhất còn lại để đánh giá.
Bảng màu trắng, xám, đen. Đường nét thẳng, không hoa văn. Đồ đa năng và hệ tủ âm tường để giấu mọi thứ không dùng hằng ngày. Ánh sáng tự nhiên đóng vai trò trang trí, nên cửa sổ thường để trần hoặc chỉ che bằng rèm mỏng.
Cảm giác nhẹ đầu khi bước vào một căn phòng không có gì thừa là lý do phong cách này được chuộng. Nhưng cảm giác đó chỉ giữ được nếu hệ lưu trữ đủ chỗ. Tối giản mà thiếu nơi cất đồ thì sau ba tháng mặt bàn lại đầy.
Bohemian: xếp lớp thay vì sắp đặt
Boho không có bố cục cố định. Nguyên tắc của nó là chồng lớp: thảm đè lên thảm, gối tựa nhiều kích cỡ, chăn vắt hờ trên tay ghế, đồ mang về từ các chuyến đi đặt cạnh đồ thủ công mua ở chợ.
Màu ấm và bão hoà — đỏ đất, cam nghệ, tím. Vật liệu tự nhiên: mây, đay, gỗ mộc, gốm. Cái làm nên một phòng boho ra hồn không phải số lượng hoạ tiết mà là việc chúng cùng nằm trong một dải màu, điều thấy rõ ở những không gian Bohemian được dựng bài bản.
Đây cũng là phong cách khó sao chép nhất, vì phần lớn sức nặng đến từ đồ có tiểu sử. Mua trọn bộ boho trong một lần thì ra một căn phòng trông như cửa hàng.
Contemporary: cái đang diễn ra
Contemporary không phải một phong cách cố định mà là mặt cắt của thời điểm hiện tại. Nó vay đường nét gọn của Modern, mặt bằng mở và cửa kính lớn, rồi cập nhật liên tục theo vật liệu và công nghệ mới — gỗ kỹ thuật, kính khổ lớn, hệ chiếu sáng và điều hoà điều khiển tập trung.
Bảng màu trung tính pha vài mảng đậm. Điểm nhận dạng rõ nhất là việc trộn vật liệu: kim loại cạnh vải dệt, kính cạnh gỗ, bề mặt nhẵn cạnh bề mặt nhám.
Vì bám theo thời điểm nên Contemporary cũng cũ nhanh nhất trong bảy phong cách. Ai ngại sửa lại sau vài năm thì nên giữ phần cố định trung tính và để cái đang thịnh nằm ở đồ rời.
Scandinavian: thiết kế cho mùa thiếu nắng
Bắc Âu có những tháng mặt trời chỉ lên vài giờ mỗi ngày. Toàn bộ hệ thẩm mỹ Scandinavian là câu trả lời cho thực tế đó: tường trắng, gỗ sáng màu, bảng màu nhạt để đẩy ánh sáng đi xa nhất có thể, cửa sổ hạn chế che chắn.
Phần bù lại cái lạnh nằm ở chất liệu — len, lanh, da, thảm dệt, nến. Người Đan Mạch gọi trạng thái ấm cúng đó là hygge, và nó là lý do Scandinavian không bị lạnh như tối giản dù cùng dùng ít đồ.
Ở Việt Nam, phong cách này được chuộng vì gỗ sáng và màu nhạt làm căn hộ nhỏ trông rộng hơn. Nhưng nắng ở đây nhiều gấp mấy lần Bắc Âu, nên phần đẩy sáng gần như không cần thiết. Cái đáng giữ lại là tỉ lệ đồ nhỏ gọn và lớp vải dệt.
Phối hai phong cách mà không thành mớ hỗn độn
Hầu như không ai sống trọn trong một phong cách. Vấn đề không phải trộn hay không trộn, mà trộn theo tỉ lệ nào.
Chọn một phong cách làm nền, chiếm khoảng bảy phần. Nó quyết định màu tường, sàn, hệ tủ và những món lớn khó thay. Phong cách thứ hai chỉ nằm ở đồ rời — đèn, ghế đơn, thảm, tranh.
Tìm điểm chung trước khi tìm điểm khác. Hai phong cách khác nhau vẫn phối được nếu chia chung một dải màu hoặc một vật liệu. Gỗ mộc là cầu nối phổ biến nhất, vì nó có mặt trong cả Scandinavian, Industrial, Bohemian lẫn phong cách Nhật Bản.
Rải đều, đừng dồn cụm. Nếu toàn bộ đồ Industrial nằm gọn ở một góc phòng, người bước vào sẽ thấy hai căn phòng chứ không phải một.
Ba cặp dễ ăn nhau: Scandinavian với Industrial — đồ gỗ nhẹ dưới đèn kim loại; Bohemian với đồ giữa thế kỷ — vải nhiều lớp trên khung ghế mảnh; Traditional với Contemporary — tủ chạm cũ đứng cạnh tranh và đèn mới.
Quay lại phòng khách ở đầu bài. Chiếc sofa Bắc Âu, bộ đèn nhà xưởng và tấm thảm hoa văn không cần bỏ đi món nào. Chúng chỉ cần một quyết định: món nào là nền, món nào là khách. Chọn xong, mọi thứ mua sau đều có một câu để trả lời.
• Xem thêm: Phong cách nội thất Scandinavian: 10 đặc điểm quan trọng
