Tôi mới mua một căn nhà phố dạng xây sẵn, định trang trí lại để kinh doanh. Có người quen nói rằng cầu thang của nhà này bị đi thẳng ra cửa là xấu về phong thủy. Tôi không hiểu thực hư thế nào, xin nhờ quý báo tư vấn giúp.
Trần Châu Hoan (Khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi, quận 2, TP.HCM)
Trong kiến trúc truyền thống trước đây, nhà ở ít có cầu thang, nếu có thì chỉ là những chiếc thang đơn lẻ bằng tre hay gỗ bắc lên gác, vì thế các truyền tụng kiêng kỵ về cầu thang trong phong thủy truyền thống không nhiều, chủ yếu là nói về bậc cấp, hoặc dạng thang lên các tháp cổ, đền chùa. Quan điểm “cầu thang đi thẳng ra cửa là xấu về phong thủy” xuất phát từ sự nhận định của các tài liệu thuộc về trường phái Lý Khí sau này, cho rằng cầu thang là hệ dẫn truyền khí theo phương xiên, kết nối tầng này với tầng khác, nếu để miệng cầu thang (Khí Khẩu) dẫn thẳng ra cửa thì sẽ Tán Khí, Hao Tài. Phái Huyền Không cũng xác định cầu thang không được Đối Môn với cửa chính. Có thể hiểu vấn đề này về mặt khoa học như sau:
– Xét về tính chất giao thông thì người trong nhà mỗi khi từ trên lầu xuống phải đi ra trước rồi mới vòng lại sau, khá bất tiện. Người ở dưới muốn đi lên cũng vậy. Còn người lạ bên ngoài vào thì lại có thể dễ dàng xâm nhập, đi thẳng lên tầng trên, thiếu an ninh. Như vậy, chỉ những công trình nào cần sự chào đón, thu hút khách (nơi công cộng, khách sạn, nhà hàng, giao dịch thương mại…) mà tầng trệt chỉ mang tính phụ trợ (để xe, kho…) hoặc độc lập về công năng với tầng trên, còn phần chính nằm trên lửng, trên lầu… thì mới làm cầu thang đi thẳng ra trước cửa và miệng thang nằm ngay ở cửa ra vào. Đồng thời kiểu cầu thang này cũng không phải là thang đóng vai trò trục chính xuyên suốt các tầng nhà, chỉ là một vế cầu thang dẫn từ trệt lên lửng (hay lầu 1) mà thôi.
– Xét về vị thế của cầu thang với ngôi nhà có tính chất kinh doanh, có nhu cầu thu hút khách lên tầng trên thì không ngại gì chuyện cầu thang đi thẳng ra cửa cả, hơn nữa cầu thang dạng này còn giúp thoát hiểm tốt hơn là cầu thang chạy lòng vòng ở bên trong. Tất nhiên, trong nhà vẫn phải có một trục cầu thang riêng để dùng cho việc di chuyển nội bộ. Trường hợp cầu thang của nhà ở thuần túy (không kinh doanh) mà đã “lỡ” thiết kế theo kiểu đi thẳng ra cửa, giải pháp khắc phục cũng khá đơn giản: đặt một bình phong hay chậu cây cảnh trước miệng thang để đổi hướng giao thông, hoặc điều chỉnh phần xây dựng các bậc thang sao cho vài bậc thang đầu tiên xoay ngang ra để không bị hình ảnh “trôi tuột” ra bên ngoài.
– Về mặt thẩm mỹ đi cùng công năng, ngay cả với cầu thang bên trong nhà, cầu thang hình chữ U… cũng cần xử lý vị trí bậc đầu tiên sao cho tạo vị thế bước lên thoải mái, rộng rãi. Nếu miệng thang quá gần sát không gian sinh hoạt thì cần dùng những lam che chắn hay vách lửng một cách thẩm mỹ. Mỗi đầu cầu thang đều nên có khoảng lùi nhỏ để làm nơi định hướng, nơi gặp nhau của các luồng người, luồng khí trên – dưới – ngang – dọc. Ngoài ra, còn có thể đặt chậu cảnh hoặc chuông gió tại đầu cầu thang cũng giúp báo hiệu luồng người – luồng khí di chuyển để tránh va chạm.
