‘’Nhà chóp nón’’ nằm tại 1 khu đô thị mới của thị trấn nhỏ miền Trung, Nghệ An. Dưới tác động của nghiệp hóa, đô thị hóa, cũng như những miền nông thôn khác, nơi đây trở thành ‘’sân sau’’ của đô thị. Kinh tế, xã hội ngày càng phát triển nhưng lại kéo theo sự mất đi nét đẹp của kiến trúc và lối sống thuần Việt. ‘’Nhà chóp nón’’ là 1 giải pháp ứng xử trong bối cảnh như vậy nhằm tìm lại, lưu giữ và phát huy những giá trị bản sắc của kiến trúc truyền thống.
Ngôi nhà được xây dựng trên mảnh đất chia lô điển hình với kích thước 8x20m. Ý tưởng của ngôi nhà hình thành đơn giản với cấu trúc của hệ mái ngói đỏ có độ vát lớn bao phủ như chiếc nón, che chở nắng mưa cho cuộc sống bình yên của gia đình nhỏ. Đâu đó gợi nhớ hình ảnh về không gian của cổng làng, cây đa hay mái đình Việt…
Về nhu cầu, ngôi nhà được thiết kế cho đôi vợ chồng trẻ cùng 2 người con trai nhỏ. Mong muốn của gia chủ muốn ngôi nhà thuần Việt đúng nghĩa. Họ mong muốn những khoảng trời, những khoảng vườn, để cùng con cái tiếp cận chăm sóc lớn lên cùng với thiên nhiên. Mong muốn những nếp nhà ngói được lưu giữ bên cạnh đó duy trì nếp sống truyền thống gia đình trong xã hội đầy biến đổi.
Về giải pháp, trong 1 khu đất phân lô 8x20m, KTS Nguyễn Khắc Phước đã tạo ra các lớp khoảng lùi và khoảng đệm cho không gian. Cấu trúc mặt bằng được bố trí hình chữ L gồm 1 khoảng sân lớn trước và 1 khoảng hiên dài bên hông tạo thành các khu vườn và khoảng trời ‘’TRONG’’ cho ngôi nhà. Đó là những không gian đặc trưng trong cấu trúc nhà Việt truyền thống.
Phòng khách, bếp nấu, phòng ăn và 1 phòng ngủ chính được bố trí tầng 1 mở ra khu vườn và hiên nhà bao quanh. Khối cao tầng 2 bao gồm phòng ngủ con, phòng thờ và giặt phơi được bố trí lùi phía sau, nhằm tạo không gian thoáng cho mặt trước và tăng tính tương tác ứng xử trong đô thị khi mà các lô đất mọc lên các ngôi nhà ống cao tầng với ‘’không khoảng trống’’.
Một cây lớn phủ bóng được bố trí ở khoảng sân trước làm điểm nhấn chính tạo nên sự bình yên khi bước vào cổng nhà. Tại chốn này cả gia đình có thể dùng bữa cơm ngoài sân dưới bóng cây, hay những câu chuyện rôm rả với hàng xóm nhâm nhi bên ấm trà xanh…
Phần vườn mái trước là nơi được gia đình trồng rau và chăm sóc những khu vườn nhỏ những lúc thảnh thơi, hưởng thụ cuộc sống bình yên và ý nghĩa.
‘’Nhà chóp nón’’ là 1 điển hình mẫu trong chuỗi công trình Nhà ở nông thôn đương đại mà chúng tôi thực hiện tại bối cảnh vùng nông thôn – thị trấn Đô Lương, Nghệ An. Để từ đó truyền cảm hứng và góp phần lưu giữ, phát huy những bản sắc kiến trúc truyền thống cho ngôi nhà Việt theo một cách đương đại mới.
Dự án Nhà chóp nón
Đơn vị thực hiên: Nguyen Khac Phuoc Architects
Kiến trúc sư phụ trách: Nguyễn Khắc Phước
Nhóm thiết kế: Trần Duy Hân, Diệp Xuân Minh, Nguyễn Thúy Bình
Địa điểm: TT Đô Lương, Nghệ An, Việt Nam
Kích thước khu đất: 8x20m
Năm hoàn thành: 2021
Hình ảnh: Triệu Chiến
