ICISE - Kiến trúc bản địa trong câu chuyện nghệ thuật và phát triển bền vững

Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE) là không gian giao hoà của thiên nhiên, khoa học và nghệ thuật. Công trình kiến trúc này cũng đánh dấu sự khởi tạo một hệ sinh thái rộng mở và hoà hợp vô cùng mượt mà giữa tự nhiên và nhân tạo.

Ước nguyện kiến tạo không gian khoa học đậm chất nghệ thuật

Có thể nói rằng, Giáo sư Trần Thanh Vân – Chủ tịch Hội Khoa học gặp gỡ Việt Nam là “cha đẻ”, là người “thổi hồn” vào công trình kiến trúc độc đáo của Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE). Ước nguyện được ấp ủ gần cả đời người của ông là tạo dựng được một địa điểm giao lưu khoa học của các nhà khoa học trong và ngoài nước. Tuy nhiên, không gian ấy không khô cứng như những công trình của trung tâm khoa học đơn thuần mà phải có kiến trúc đẹp, kết hợp hài hoà với cảnh quan thiên nhiên xung quanh, … tạo nên nhiều điểm chạm cảm xúc ươm mầm cho mọi ý tưởng sáng tạo.

Nằm hiền hoà bên bờ biển Ghềnh Ráng thuộc Quy Nhơn – Bình Định, công trình được xây dựng từ cuối năm 2021, đến ngày 12/08/2013 thì chính thức được đưa vào hoạt động và đã ghi dấu ấn đặc biệt cho cả ngành kiến trúc, khoa học và cảnh quan. Dù chỉ mới hoàn thành ở giai đoạn 1 nhưng công trình đã được Lễ hội Kiến trúc thế giới năm 2017 (World Architecture Festival 2027) tôn vinh và một trong 16 công trình kiến trúc đẹp nhất dành cho khoa học và giáo dục trên thế giới. Giai đoạn 2 của ICISE dự kiến sẽ được tiếp tục triển khai cho đến năm 2025 để tạo thành tổ hợp hội nghị, nghiên cứu, triển lãm, giáo dục, …

Kiệt tác kiến trúc bản địa mang vẻ đẹp trường tồn

Đồng cảm cùng tâm nguyện của Giáo sư Trần Thanh Vân, kiến trúc sư Jean – Francois Milou và cộng sự đã dày công thiết kế nên công trình ICISE với tư tưởng kiến trúc là hài hoà với thiên nhiên chứ không phải là sự thách thức. Họ đã cùng nhau sáng tạo nên điều tuyệt vời, đưa kiến trúc hoà quyền vào môi trường thiên nhiên địa phương, sự đa dạng của văn hoá – xã hội thích ứng nhịp nhàng, thiết lập sự bền cho hiện tại và vững chắc lâu dài cho tương lai.

Không “tham lam” trong việc chiếm dụng không gian, tỷ lệ xây dựng của ICISE chỉ kiếm hơn 7% tổng quỹ đất hơn 21ha. Công trình bao gồm: Không gian hội nghị với 01 hội trường lớn (350 chỗ ngồi, 01 hội trường nhỏ (150 chỗ ngồi) và 05 phòng họp (40 chỗ ngồi); Không gian thư giãn gồm có bãi biển, sông, ao nuôi tôm, vườn dừa và sân thượng với góc nhìn toàn cảnh ICISE; Khu văn phòng làm việc và trung tâm hội nghị trực tuyến, … Từng vị trí trong công trình được xếp đặt khéo léo, tinh tế và thân thiện với thiên nhiên tạo thành một quần thể xanh mướt, êm ả và thanh bình.

Toà nhà ICISE mang phong cách thiết kế tối giản với lối kiến trúc hiện đại, chỉn chu trong từng chi tiết với các giải pháp thông minh trong ứng dụng, tinh tế trong sự kết hợp với thiên nhiên và mỹ thuật. Giữa không gian xanh mướt, ICISE nổi bật với những hàng cột cao vút tạo thành không gian mở, đơn giản nhưng hoành tráng như một viện bảo tàng. Hồ nhân tạo vuông vắn phía trước soi bóng công trình, được bao bọc bởi thảm cỏ xanh mơn mởn khiến ICISE đậm chất thơ. Cây cầu đi bộ không chỉ kết nối mọi không gian mà còn như sợi dây liên kết thời gian. Tôn trọng tối đa sắc màu tự nhiên, khối toà nhà không sơn phết mà vẫn giữ sắc xám nâu biểu trưng cho bản chất trung thực và chuẩn xác của khoa học.

Tôn trọng giá trị bản địa không chỉ trong kiến trúc mà còn tôn vinh tài nguyên địa phương bằng cách sử dụng đá bazan đặc trưng trong xây dựng. Đầu tiên, sử dụng nguyên liệu địa phương mang đến nhiều thuận lợi và tiết kiệm cho công trình. Hơn nữa, đã bazan có độ cứng tuyệt vời, bền vững với thời gian và bất chấp thời tiết. Đặc biệt, vẻ đẹp của địa phương được khắc hoạ rõ nét và hoàn hảo.

Mặc dù ICISE là địa điểm xuất phát từ mục đích sử dụng cho khoa học đa lĩnh vực nhưng yếu tố bảo vệ môi trường và phát triển hệ sinh thái theo hướng bền vững luôn là tiêu chuẩn được cảm kết. Tính bền vững được thể hiện ở mọi khía cạnh. Thứ nhất, đối với môi trường, đội ngũ kiến trúc sư tôn trọng và bảo toàn tối đa giá trị môi trường thiên nhiên của địa phương. Tận dụng nguồn lực và nguyên liệu địa phương trên tinh thần khai thác song song với bảo tồn. Thứ hai, con người được khai mở mọi giác quan một cách phóng khoáng, mĩ cảm được nuôi dưỡng và phát huy mạnh vẽ và vẹn toàn trong một không gian sinh hoạt và làm việc đẹp, hiện đại và trong lành giữa thiên nhiên.

Câu chuyện phát triển bền vững trong khoa học, kiến trúc và xây dựng không còn xa lạ nhưng đó là một hành trình không hề đơn giản. ICISE đã tiên phong, đạt nền móng cho ước mơ vương xa cho trí tuệ con người theo hướng chân thật của khoa học, thân thiện với môi trường, đẹp kiêu sa trong nghệ thuật.

– Chiến Bầu – Trâm Anh