Góc tri thức trong nhà cổ

Trung tâm giao lưu văn hóa Nhật Bản tại Việt Nam được thành lập từ năm 2008 với mục tiêu hỗ trợ giáo dục tiếng Nhật và các lĩnh vực văn hóa khác nhằm tăng cường mối quan hệ giữa nhân dân hai nước Việt Nam – Nhật Bản. Trung tâm đặt tại một ngôi nhà đã có hơn trăm năm tuổi thọ trong khu phố cổ với phong cách kiến trúc thuộc địa tại thủ đô Hà Nội, và được coi là di sản cần bảo tồn.

Sau năm năm hoạt động, một số hạng mục của trung tâm cần được cải tạo để có diện mạo mới, trong đó có thư viện trên tầng 1. Phụ trách cải tạo thư viện là nhóm kiến trúc sư của Worklounge 03. Công việc tu sửa, nâng cấp các công trình mang tính chất di sản, cần được bảo tồn đòi hỏi sự thận trọng tối đa trong từng chi tiết.

Theo nhóm thiết kế: “Có hai hướng tư duy trong việc thiết kế khi tu sửa các kiến trúc cổ nói chung: thứ nhất – phải làm sao để không ảnh hưởng tới mặt tiền và kết cấu chính của tòa nhà; thứ hai – tạo ra một hình ảnh mới thông qua việc thay đổi một phần của mặt tiền và kết cấu chính của nhà. Do tòa nhà là một di sản kiến trúc cần được bảo vệ nên chúng tôi đã chọn cách thứ nhất để thiết kế thư viện, hạn chế đến mức thấp nhất có thể việc chỉnh sửa kết cấu sẵn có”.

Phải nhìn những hình ảnh trước đây của thư viện mới thấy được hiệu quả công việc cải tạo nó như hiện nay. Thư viện cũ khá chật hẹp, nhìn tổng thể từ màu sắc cho tới kết cấu tường – sàn – trần, vật liệu được sử dụng, đồ đạc như bàn ghế, giá sách… đều đơn điệu, tẻ nhạt. Để thay đổi hiện trạng đó, những người thiết kế đã cho khu vực đọc sách mở ra sân trong của ngôi nhà, phủ kín toàn bộ những bức tường thư viện bằng các giá sách. Phần trần nhà cũng được trang trí bằng các “giá sách” như vậy.

Với thiết kế này, người đọc khi vào thư viện có cảm giác như bước vào một không gian rộng, mở và tràn ngập sách. Hệ thống giá sách với đường thẳng nét ngang mạch lạc cũng gợi liên tưởng đến những đường nét đơn giản quen thuộc trong thiết kế nội thất đặc trưng Nhật Bản. Trên tinh thần ấy, cặp màu trắng – đen được chọn như làm chủ đạo và được phân bổ hợp lý cho toàn bộ tường – sàn – trần, tạo nên một tổng thể gây ấn tượng thị giác và thật giàu cảm xúc.